Ma`rifat Falsafi, Volume 7, Issue 2, No 26, Year 2025 , Pages 13-40

    نقش وجودى انسان در معرفت بشرى؛ مطالعه‏اى تطبیقى در آراى ملّاصدرا و مارتین هیدگر

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Hosein / استادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه شاهد / Zamaniha@Gmail.com
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :نقش وجودى انسان در معرفت بشرى؛ مطالعه‏اى تطبیقى در آراى ملّاصدرا و مارتین هیدگر
    Abstract: 
    در کلّ سنّت متافیزیک، چه در دنیاى غرب و چه در جهان اسلام، با دو تفسیر عمده از نقش وجودى انسان در عمل «معرفت» مواجه مى‏شویم: 1) تفسیرى که بر پایه آن، انسان صرفا نقشى منفعل دارد و همچون لوح سفید یا آیینه‏اى است که صور یا نقوشِ اشیا در وجود وى، یا مرتبه خاصّى از وجود وى (به نام «ذهن») مرتسم مى‏شوند؛ 2) تبیینى که (اولین بار به وسیله کانت ارائه شد) در آن انسان فعّالانه در عمل معرفت وارد شده و نقشى سازنده به عهده دارد. در هر دو تبیین یادشده وجود انسان به منزله حجابى است که مانع از ظهور اشیاء فى‏نفسه مى‏شود؛ در نتیجه امکان وصول به اشیاء فى‏نفسه در معرفت بشرى به مسئله و مشکلى چالش‏برانگیز تبدیل مى‏شود تا جایى که در فلسفه کانت اصولاً وصول به اشیاء فى‏نفسه غیرممکن مى‏نماید.      از نظر هیدگر و ملّاصدرا، نقش انسان در عمل معرفت صرفا نوعى آشکارسازى است که در پرتو آن، شى‏ء آن‏گونه که هست خویشتن را ظاهر مى‏سازد. انسان چیزى از خود بر اعیان تحمیل نمى‏کند؛ او به دلیل ساختار و نحوه خاصّ وجودى خود، اجازه مى‏دهد که اشیا آن‏گونه که هستند خویشتن را بنمایانند.
    References: 
    • ـ ابن‏سینا، الشفاء، النفس، تحقیق حسن حسن‏زاده آملى، قم، دفتر تبلیغات اسلامى، 1375.
    • ـ شیخ اشراق، مجموعه مصنّفات، مقدّمه و تصحیح هانرى کربن، تهران، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، 1380.
    • ـ ملّاصدرا (صدرالدین محمّدبن ابراهیم شیرازى)، الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت، داراحیاءالتراث العربى، ط. الخامسة، 1999م.
    • ـ ـــــ ، الشواهدالربوبیة فى المناهج‏السلوکیة، تحقیق، تعلیقات و مقدّمه سید جلال‏الدین آشتیانى، بیروت، المرکز الجامعى للنشر، ط. الثانیة، 1360.
    • ـ ـــــ ، المشاعر، مقدّمه و ترجمه فرانسوى از هانرى کربن، تهران، کتابخانه طهورى، 1342.
    • ـ والتر، بیمل، بررسى روشنگرانه اندیشه‏هاى مارتین هیدگر، ترجمه بیژن عبدالکریمى، تهران، سروش، 1381.
    • - Heidegger, Martin, Being and Time, Tr. by John Macquarrie & Edward Robinson, GreatBritatin, Basil Blackwell, 1988.
    • - Heidegger, Martin, Kant and the Problem of Metaphysics, Tr. by James Churchill, Bloomington,Indiana University Press, Second Printing, 1965.
    • - Heidegger, Martin, "Letter on Humanism", in: Basic Writings, Tr. by David Farrell Krell,London, Routledge, 1996.
    • - Heidegger, Martin, Nitzsche, Tr. by David Farell Krell, New York, Harper and Row, 1979.
    • - Heidegger, Martin, "On the Essence of Truth", in: Pathmarks, Tr. John Sallis, New York,Cambridge University Press, 1998.
    • - Heidegger, Martin, Phenomenological Interpretation of Kant's Critique of Pure Reason, Tr. By Parviz Emad and Kenneth Maly, Bloomington, Indiana University Press, 1997.
    • - Inwood, Michael, A Heidegger Dictionary, USA, Blackwell, 1999.
    • - Kant, Immanuel, Critique of Pure Reason, Tr from German to English by Norman Kemp Smith, first & second Edition (A, B), London, MacMillan Press, 1973.
    • - Lafont Christins, "Hermeneutics", in: A Companion to Heidegger, ed. by Hubert L. Dreyfus And Mark A. Wrathall, Oxford, Blackwell, 2005.
    • - Pattison, George, The Later Heideggr, London, Routledge, 2000.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , Hosein, Akbariyan, Reza.(2025) نقش وجودى انسان در معرفت بشرى؛ مطالعه‏اى تطبیقى در آراى ملّاصدرا و مارتین هیدگر. Ma`rifat Falsafi, 7(2), 13-40

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Hosein ; Reza Akbariyan."نقش وجودى انسان در معرفت بشرى؛ مطالعه‏اى تطبیقى در آراى ملّاصدرا و مارتین هیدگر". Ma`rifat Falsafi, 7, 2, 2025, 13-40

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , H, Akbariyan, R.(2025) 'نقش وجودى انسان در معرفت بشرى؛ مطالعه‏اى تطبیقى در آراى ملّاصدرا و مارتین هیدگر', Ma`rifat Falsafi, 7(2), pp. 13-40

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , H, Akbariyan, R. نقش وجودى انسان در معرفت بشرى؛ مطالعه‏اى تطبیقى در آراى ملّاصدرا و مارتین هیدگر. Ma`rifat Falsafi, 2025; 7(2): 13-40