تقدم نفس بر بدن از ديدگاه ابن‌سينا، شيخ اشراق و صدرالمتألهين

قيمت مقاله الكترونيكي: 
15000تومان

سال پانزدهم، شماره سوم، پياپي 59، بهار 1397

محمدعلي شريفي / کارشناس ارشد فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره      m.sharifi115@mailfa.com
محمد فنايي اشکوري / استاد مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     Fanaei.ir@ymail.com
دريافت: 11/03/96                  پذيرش: 25/10/96

چکيده
ابن‌سينا، شيخ اشراق و صدرالمتألهين در باب نفس و نحوة تحقق آن دو بيان متفاوت دارند؛ در بيان نخست نفس را حادث و حدوث آن را همراه با بدن يا به عين حدوث بدن مي‌دانند؛ اما بيان ديگري نيز دارند که صراحتاً يا تلويحاً وجود نفس را قبل از بدن مي‌شمارند و به گونه‌اي سخن مي‌گويند که قِدم نفس از آن برداشت مي‌شود. عدم نگاه جامع به مجموعة آموزه‌هاي آنها سبب خواهد شد که آنها را به تناقض‌گويي متهم کنيم؛ اما نگاه جامع به آموزه‌هاي آنها ما را به درکي عميق‌تر از مسئلة نفس و نحوة تحقق آن در عالم ماده مي‌رساند. بر‌اين‌اساس عوالمي عقلي، مثالي و مادي براي نفس در نظر مي‌گيريم و وجود نفس قبل از بدن را ناظر به عوالم مثال و عقل، و وجود مادي نفس را مختص عالم ماده خواهيم دانست.
کليدواژه‌ها: نفس، بدن، تقدم، ابن‌سينا، شيخ اشراق، صدرالمتألهين.