Ma`rifat Falsafi, Volume 23, Issue 3, No 91, Year 2026, Pages 117-136

    The Evaluation of ‘the Absolute’ in Hegelian Philosophy as per the Concept of ‘Breath of Clemency’ in Rumi’s Thought

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Mansor Mahdavi / An assistant professor of philosophy and theology group, Jahrom University / mahdavi.mnsr@gmail.com
    dor 20.1001.1.17354545.1405.23.3.7.0
    doi 10.22034/marefatfalsafi.2025.5002034
    Abstract: 
    This paper aims to uncover the divergences between the perspectives of Hegel and Rumi regarding the concept of ‘the Absolute’. To this end, it first examines the concept of ‘the Absolute’ and its cases in various contexts from a Hegelian perspective. According to Hegel, ‘the Absolute’ appears in logic, nature, and spirit. The usage of ‘the Absolute’ in ‘spirit’ is predicated upon several triads (the three dialectical stages of thesis, antithesis, and synthesis), which ultimately culminate in the Absolute Idea. According to the Hegelian viewpoint, the progression through these various triads leads to ‘the Absolute’, a view that suggests his underlying ontological monism. Hegel himself acknowledges the significance of this matter in his works, conceding that Rumi is a pioneering figure in this regard. Therefore, we aim to compare Rumi’s ‘Breath of Clemency’ with Hegel’s ‘the Absolute’, since the ‘Breath of Clemency’ is also based on a holistic view of being. By defining the ‘Breath of Clemency’ and describing how it manifests in both divine and created determinations, we will demonstrate the extent of the similarities between Hegel’s and Rumi’s views. However, there seem to be many differences between these two thinkers concerning the simplicity, creation, and other aspects of ‘the Absolute’.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :ارزیابی مطلق در فلسفۀ هگل بر اساس نَفَس رحمانی در اندیشۀ مولوی
    Abstract: 
    هدف این نوشتار کشف تفاوت‌های نظرگاه هگل و مولوی در خصوص مطلق است. بر این اساس ابتدا مفهوم مطلق و ظهور آن در امور مختلف از منظر هگل را بررسی می‌کنیم. از نگاه هگل مطلق در منطق، طبیعت و روح خود را نشان می‌دهد. ظهور مطلق در روح مبتنی‌بر سه‌‌پایه‌های متعددی که سرانجام به مثال مطلق می‌رسد. طبق نگاه هگل سیر سه‌پایه‌های مختلف در نهایت به مطلق می‌رسد این منظر حاکی از اندیشۀ وحدت وجودی اوست. وی در آثار خود به اهمیت این موضوع اشاره داشته و اذعان می‌کند که مولوی در این زمینه فردی پیشتاز است. ازاین‌رو می‌کوشیم نفس رحمانی را با مطلق مقایسه کنیم؛ چراکه نفس رحمانی هم بر اساس نگاهی وحدت‌گرایانه به هستی شکل گرفته است. تبیین مفهومی نفس رحمانی و تشریح ظهور آن در تعینات حقی و خلقی تا حدود زیادی میزان شباهت نظرگاه هگل و مولوی را نشان خواهد داد. بااین‌همه به نظر می‌رسد تفاوت‌های بسیاری بین این دو متفکر در خصوص بساطت، ایجاد و... مطلق وجود دارد.
    References: 
    • اردبیلی، محمدمهدی (1394). هگل: از متافیزیک به پدیدارشناسی. تهران: علمی.
    • استرن، رابرت (1394). هگل و پدیدارشناسی روح. ترجمۀ محمدمهدی اردبیلی و سیدمحمدجواد سیدی. چ دوم. تهران: ققنوس.
    • اکبرآبادی، ولی‌محمد (1383). مخزن الاسرار شرح مثنوی. به اهتمام ن. مایل هروی. تهران: قطره.
    • اَنقروی، رسوخ‌الدین اسماعیل (1348). شرح کبیر اَنقروی بر مثنوی معنوی. ترجمۀ عصمت ستارزاده. تهران: ارژنگ.
    • اَنقروی، رسوخ‌الدین اسماعیل (1351). شرح کبیر اَنقروی بر مثنوی معنوی. ترجمۀ عصمت ستارزاده. تهران: میهن.
    • اینوود، مایکل (1387). فرهنگ فلسفی هگل. ترجمۀ حسن مرتضوی. مشهد: نیکا.
    • اینوود، مایکل (1402). هگل. گروه مترجمان. تهران: شب خیز.
    • بیزر، فردریک (1391). هگل. ترجمۀ سیدمسعود حسینی. تهران: ققنوس.
    • پیپین، رابرت (1401). خودآگاهی نزد هگل (میل و مرگ در پدیدارشناسی روح). ترجمۀ امیر مازیار. تهران: لِگا.
    • جیمز، دیوید (1399). هگل. ترجمۀ محمدهادی حاجی بیگلو. تهران: علمی و فرهنگی.
    • خلیلی جهرمی، جلیل و دیگران (1397). همانندی‌های دیالکتیکی مولانا و هگل. بوستان ادب، 3 (10).
    • خوارزمى، تاج‌الدین حسین‌ بن‌ حسن (1368). شرح فصوص الحکم. چ دوم. تهران: مولى.
    • دونت، ‌ژانت (1380). درآمدی بر هگل. ترجمۀ ‌محمدجعفر پوینده. ‌تهران: سرچشمه.
    • زرین‌کوب، عبدالحسین (1374). سرّ نی. چ ششم. تهران: علمی و فرهنگی.
    • زمانی، کریم (1375). شرح جامع مثنوی. چ سوم. تهران: اطلاعات.
    • سبزواری، ملاهادی (1374). شرح مثنوی. به کوشش مصطفی بروجردی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • سبزوارى‏، ملاهادی (1369). شرح المنظومه. تصحیح و تعلیق حسن حسن‌زاده آملى. تهران: ناب.
    • ستیس، و. ت (1371). فلسفه هگل. ترجمۀ حمید عنایت. چ پنجم. تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
    • سینگر، پیتر (1379). هگل. ترجمۀ عزت‌الله فولادوند. تهران: طرح نو.
    • طبری، احسان (1348). برخی بررسی‌ها دربارۀ جهان‌بینی‌ها و جنبش‌های اجتماعی در ایران. بی‌جا: بی‌نا.
    • فروزانفر، بدیع‌الزمان (1373). شرح مثنوی شریف، چ هفتم. تهران: علمی فرهنگی.
    • فنارى، محمد بن حمزه (1384). مصباح الأنس (شرح مفتاح الغیب). تصحیح محمد خواجوى. چ دوم. تهران: مولى.
    • فیندلی، ج.ن و کوژو، آلکساندرو (1401). پدیدارشناسی روح هگل. ترجمۀ بهمن اصلاح‌پذیر. چ دوم. تهران: روز آمد.
    • قونوی، صدرالدین (1389ق). اعجاز البیان. تحقیق عبدالقادر احمد عطاء. مصر: دارالتألیف.
    • کراسنوف، لری (1401). درآمدی بر پدیدارشناسی روح (از مجموعه درآمدهای کمبریج بر آثار بزرگ فلسفی). ترجمۀ حسین مافی مقدم و مصطفی محمددوست. تهران: نقد فرهنگ.
    • گولپینارلی، عبدالباقی (1374). نثر و شرح مثنوی شریف. ترجمه و توضیح توفیق هـ . سبحانی. چ چهارم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • لاهوری، محمدرضا (1381). مکاشفات رضوی در شرح مثنوی معنوی. مقدمه، تصحیح و تعلیقات رضا روحانی. تهران: سروش.
    • مجتهدی، کریم (1390). افکار هگل. چ دوم. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
    • مولوی بلخی، مولانا جلال‌الدین (1395). مثنوی معنوی. چ ششم. تهران: پیام عدالت.
    • مولوی، جلال‌الدین محمد (1355). کلیات شمس یا دیوان کبیر. تصحیح و حواشی بدیع‌الزمان فروزانفر. چ دوم. تهران: امیرکبیر.
    • میبی، جولی (1402). دیالکتیک هگل. ترجمۀ مهدی محسنی. تهران: آن‌سو.
    • نیکلسون، رینولد (1389). شرح مثنوی مولوی. ترجمۀ حسن لاهوتی. چ چهارم. تهران: علمی و فرهنگی.
    • هگل، گئورگ ویلهلم فردریش (1387). مقدمه‌های هگل بر پدیدارشناسی روح و زیبایی‌شناسی. ترجمۀ محمود عبادیان. تهران: علم.
    • هگل، گئورگ ویلهلم فردریش (1394). خدایگانی و بندگی از پدیدارشناسی روح هگل. ترجمۀ علیرضا سیداحمدیان. تهران: چشمه.
    • هگل، گئورگ ویلهیم فردریش (1391). دانشنامه علوم فلسفی به صورت طرح (دانشنامه منطق). ترجمۀ زیبا جبلی. تهران: شفیعی.
    • هگل، گئورگ ویلهیم فردریش (1395). متافیزیک. ترجمۀ محمدمهدی اردبیلی. تهران: حکمت.
    • هونت اکسل و دیگران (1400). راهنمای انتقادی پدیدارشناسی روح هگل. ترجمۀ محمدمهدی اردبیلی و علی سهرابی. تهران: نشر نی.
    References: 
    • Hegel, Georg Wilhelm Ferdrich (1807). Phenomenology of Spirit. Bamberg and Wurzburg, First Print.
    • Hegel, Georg Wilhelm Friedrich (1894). The Encyclopaedia of the Philosophical Sciences, With Five Introductory Essays. Translated By William Wallace, M.A., LL.D., Fellow of Merton College, and Whyte's Professor of Moral Philosophy in the University of Oxford. Clarendon Press.
    • Hegel,Georg Wilhelm Ferdrich (2001). Philosophy of Mind (Part Three of the Encyclopaedia of the Philosophical Sciences). Translated by William Wallace. blakmask.com.
    • Hegel, Georg Wilhelm Ferdrich (2004). Phenomenology of Spirit. Translated by A. V. Miller, with Analysis of the Text and Fore word by J. N. Findlay, F.B.A., F.A.A.A.S. Oxford University Press. New York: Published in the United States by Inc.
    • Hegel, Georg Wilhelm Ferdrich, (1983). Gena Lectures on the Philosophy of Spirit (1805-1806). Translated by Leo Rauch. Detroit: Wayne State University Press.
    • Kransof, larry,(2008). Hegel,s Phenomenology of Spirit (An Introduction). New York: Cambridge University Press.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mahdavi, Mansor. (2026) The Evaluation of ‘the Absolute’ in Hegelian Philosophy as per the Concept of ‘Breath of Clemency’ in Rumi’s Thought. Ma`rifat Falsafi, 23(3), 117-136 https://doi.org/10.22034/marefatfalsafi.2025.5002034.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mansor Mahdavi."The Evaluation of ‘the Absolute’ in Hegelian Philosophy as per the Concept of ‘Breath of Clemency’ in Rumi’s Thought". Ma`rifat Falsafi, 23, 3, 2026, 117-136

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mahdavi, M.(2026) 'The Evaluation of ‘the Absolute’ in Hegelian Philosophy as per the Concept of ‘Breath of Clemency’ in Rumi’s Thought', Ma`rifat Falsafi, 23(3), pp. 117-136

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mahdavi, M. The Evaluation of ‘the Absolute’ in Hegelian Philosophy as per the Concept of ‘Breath of Clemency’ in Rumi’s Thought. Ma`rifat Falsafi, 2026; 23(3): 117-136