Pages:
11-26
Receive Date: 2025/04/06
Accept Date: 2025/04/06
Abstract:
Shaykh Ishraq is among the proponents of the theory of mental existence and has offered argumentations for it. He acknowledges the distinction between the world of subject and the world of object as well as the existence of intelligible forms in the mind; but the intelligible form, for him, is not the criterion for perception and intellection. understanding realities, for Suhrawardi, is realized through direct and immediate intuition of the soul, which he calls ‘the illuminative knowledge’. For him, then, the criterion for understanding is the illuminative knowledge of the soul; and the intelligible form, which is formed in mind along with illuminative knowledge and is an ideal being, is considered secondary and subordinate. The soul gains knowledge of objects through illuminative knowledge and, based on the argument offered by Suhrawardi, it is at this moment that the form of the object is realized in mind. Therefore, Suhrawardi’s belief in mental existence is not incoherent with illuminative knowledge, and they may be reconciled.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :شیخ اشراق و مسئله وجود ذهنى
Abstract:
شیخ اشراق از موافقان نظریه وجود ذهنى است و براى اثبات آن برهان اقامه کرده است. او به تمایز عالم ذهن و عین و وجود صور معقوله در ذهن اذعان مى کند، اما ملاک ادراک و تعقل از نظر وى صورت معقوله نیست. ادراک حقایق از نظر سهروردى با شهود مستقیم و بى واسطه نفس حاصل مى شود که او آن را علم اشراقى مى نامد. پس ملاک ادراک از نظر او علم اشراقى نفس است؛ و صورت معقوله که همراه با علم اشراقى در ذهن حاصل مى شود و به عقیده شیخ اشراق وجودى مثالى دارد، تبعى و ثانوى به شمار مى آید. نفس با علم اشراقى به درک اشیا نایل مى شود و در این هنگام براساس برهان شیخ اشراق صورت شى ء در ذهن وجود پیدا مى کند. بنابراین اعتقاد سهروردى به وجود ذهنى با علم اشراقى ناسازگار نبوده، قابل جمع است.
References:
- ابراهیمى دینانى، غلامحسین، 1366، شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردى، چ دوم، تهران، حکمت.
- ابن سینا، حسین بن عبدالله، بى تا، الاشارات و التنبیهات، قم، البلاغه.
- ـــــ ، 1404ق الف، الشفاء، الالهیات، مقدمه و مراجعه ابراهیم مدکور، قم، مکتبة آیت اللّه المرعشى النجفى.
- ـــــ ، 1404ق ب، المنطق من کتاب الشفاء، تصدیر طه حسین پاشا، قم، مکتبة آیت اللّه المرعشى النجفى.
- ـــــ ، 1404ق ج، التعلیقات، تحقیق عبدالرحمن بدوى، قم، مکتبة الاعلام الاسلامى.
- اکبریان، رضا، 1386، حکمت متعالیه و تفکر فلسفى معاصر، تهران، بنیاد حکمت اسلامى صدرا.
- جوادى آملى، عبدالله، 1386، رحیق مختوم (شرح حکمت متعالیه)، قم، اسراء.
- حاج حسینى، مرتضى، 1381، بررسى و تحلیل آراء فیلسوفان مسلمان در مورد تعریف علم از ابن سینا تا صدرالمتألهین، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانى دانشگاه تهران، ش 164، ص 79ـ98.
- سهروردى، شهاب الدین، بى تا، مجموعه مصنفات (التلویحات، اللمحات، المقاومات، المشارع و المطارحات)، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات
- فرهنگى، ج 1.
- ـــــ ، 1388، مجموعه مصنفات (الحکمة الاشراق)، مقدمه هانرى کربن، چ چهارم، تهران، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، ج 2.
- شبانى، مرتضى، 1383، وجود ذهنى از منظر فلاسفه بزرگ اسلامى، فروغ اندیشه، ش 8، ص 86ـ103.
- شهرزورى، شمس الدین، بى تا، شرح حکمة الاشراق، قم، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
- طباطبائى، سیدمحمدحسین، 1417ق، نهایة الحکمه، تصحیح و تعلیق عباسعلى زارعى سبزوارى، قم، مؤسسه نشر اسلامى.
- فخررازى، محمدبن عمر، بى تا، المباحث المشرقیه فى علم الالهیات و الطبیعیات، قم، بیدار.
- محقق داماد، مصطفى، 1379، وجود ذهنى از دیدگاه حکماى اسلامى، خردنامه صدرا، ش 20، ص 31ـ35.
- مطهرى، مرتضى، 1381، مجموعه آثار (شرح مبسوط منظومه)، چ ششم، تهران، صدرا، ج 9.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Husseini Mujarrad, Fatemeh, Akbariyan, Reza.(2025) Shaykh Ishraq and the Problem of Mental Existence. Ma`rifat Falsafi, 11(2), 11-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Fatemeh Husseini Mujarrad; Reza Akbariyan."Shaykh Ishraq and the Problem of Mental Existence". Ma`rifat Falsafi, 11, 2, 2025, 11-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Husseini Mujarrad, F, Akbariyan, R.(2025) 'Shaykh Ishraq and the Problem of Mental Existence', Ma`rifat Falsafi, 11(2), pp. 11-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Husseini Mujarrad, F, Akbariyan, R. Shaykh Ishraq and the Problem of Mental Existence. Ma`rifat Falsafi, 2025; 11(2): 11-26