Ma`rifat Falsafi, Volume 5, Issue 4, No 20, Year 2025 , Pages 11-52

    Gradation (Tashkīk) in Three Schools of Islamic Philosophy

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Mohammad Sarbakhshi / Ph.D. Student of Philosophy, Imam Khomeini I. E. R / msarbakhshi@gmail.com
    Abstract: 
    The literal meaning of “gradation”, the reason for its denomination, and its technical meaning in logic and philosophy are the requirements for a discussion on this concept. This article deals, in its first part, with the issue of the beginning of such an idea in philosophy, and its relation to the field of logic. Since each one of the three major schools of Islamic philosophy had their share in the development and evolution of this term, the author then turns to a discussion of their unique impact on the progress and the maturity of this subject. Critically analyzing each theory, the author tries to come up with an acceptable idea, and brings forward his reasons to support his choice.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تشکیک در سه مکتب فلسفى
    Abstract: 
    مفهوم لغوى «تشکیک»، وجه تسمیه آن و معنایش در منطق و فلسفه از جمله مسائلى هستند که براى پى گیرى موضوع تشکیک نیازمند بررسى مى باشند. این موضوع، که بحث تشکیک از کجا شروع شده و چگونه وارد فلسفه گردیده و به عبارت دیگر، نسبت این بحث در دو حوزه منطق و فلسفه چیست، از موضوعاتى است که این مقاله بدان پرداخته است. نقش هر یک از مکاتب سه گانه فلسفه اسلامى در پیشبرد این بحث و اقوال اختصاصى آنها تحولات متعددى در مبحث تشکیک به وجود آورده و موجب غناى آن گردیده است، از این رو، بررسى این تحولات زمینه ساز فهم بهتر مسئله تشکیک است. نکات فوق و بررسى اقوال و قول مورد قبول مطرح و ادلّه مؤیّد آن از جمله موضوعاتى است که این مقاله سعى مى کند آنها را بررسى کند.
    References: 
    • ـ ابن‌سينا (حسين‌بن عبداللّه)، الاشارات و التنبيهات، همراه شرح محقق طوسى، تهران، البلاغة، 1375، ج 3.
    • ـ ـــــ ، الشفاء، المنطق، قم، مكتبة آية‌اللّه المرعشى النجفى، 1383، ج 1 (مقولات).
    • ـ ـــــ ، التعليقات، قم، دفتر تبليغات اسلامى، 1379.
    • ـ جوادى آملى، عبداللّه، رحيق مختوم؛ شرح حكمت متعاليه، قم، اسراء، 1375.
    • ـ شيخ اشراق (شهاب‌الدين يحيى سهروردى)، مجموعه مصنّفات شيخ اشراق، تهران، پژوهشگاه، 1372، ج 1.
    • ـ طباطبائى، سيد محمّدحسين، نهاية‌الحكمة، تعليق غلامرضا فيّاضى، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى، 1378.
    • ـ عبوديت، عبدالرسول، درآمدى بر نظام حكمت صدرايى، تهران، سمت، 1385.
    • ـ ـــــ ، نظام حكمت صدرايى، تشكيك در وجود، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى، 1383.
    • ـ فياضى، غلامرضا، هستى و چيستى در مكتب صدرايى، تحقيق و نگارش حسينعلى شيدان‌شيد، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1387.
    • ـ مصباح، محمّدتقى، آموزش فلسفه، تهران، بين‌الملل، 1379.
    • ـ مظفّر، محمّدرضا، المنطق، قم، مؤسسة‌النشر الاسلامى، 1388ق.
    • ـ ملّاصدرا (صدرالدين محمّدبن ابراهيم شيرازى)، الشواهد الربوبية، مشهد، دانشگاه مشهد، 1346.
    • ـ ـــــ ، اللمعات المشرقية، تهران، آگاه، 1362.
    • ـ ـــــ ، تعليقه بر حكمة‌الاشراق، چاپ سنگى.
    • ـ ـــــ ، شرح اصول كافى، تهران، مكتبة‌المحمودى، 1391.
    • ـ ـــــ ، الحكمة المتعالية فى الاسفارالعقلية الاربعة، بيروت، دار احياءالتراث العربى، 1981، ج 1 و 6.
    • ـ ـــــ ، مجموعه رسائل فلسفى ملّاصدرا، تهران، حكمت، 1375.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sarbakhshi, Mohammad.(2025) Gradation (Tashkīk) in Three Schools of Islamic Philosophy. Ma`rifat Falsafi, 5(4), 11-52

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohammad Sarbakhshi."Gradation (Tashkīk) in Three Schools of Islamic Philosophy". Ma`rifat Falsafi, 5, 4, 2025, 11-52

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sarbakhshi, M.(2025) 'Gradation (Tashkīk) in Three Schools of Islamic Philosophy', Ma`rifat Falsafi, 5(4), pp. 11-52

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sarbakhshi, M. Gradation (Tashkīk) in Three Schools of Islamic Philosophy. Ma`rifat Falsafi, 2025; 5(4): 11-52