Ma`rifat Falsafi, Volume 8, Issue 4, No 32, Year 2025 , Pages 167-187

    The Object of Creation (ja‘l), and the Criterion of Createdness according to the Muslim Sages

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Abdolali / Assistant Professor, Shiraz University / ashokr@rose.shirazu.ac.ir
    Sedigheh Mirzai / M.A. Student of Islamic Philosophy and Theology, Shiraz University / esm5000@yahoo.com
    Abstract: 
    The term, “ja‘l” (creation) has a number of meanings, but it is consensual among Muslim philosophers that its object is reality itself. But what exactly is reality itself? Is it existence, or quiddity, or becoming which is created? This article examines three major theories in this regard: those of Peripatetics, Ishrāqis, and the Transcendental Philosophy of Mulla Sadra. There is a dispute about the exact ideas of the Peripatetic and the Ishraqi schools; some ascribe to them the idea of the creation of quiddity, while others interpret their theories in a way that the creation of becoming could be understood, and still others believe that they meant existence was the object of creation. Mulla Sadra’s final theory in analyzing the cause-effect relation comes to the point that there is only one real and self-subsistence existence, and it is God’s essence, and others are His self-disclosures. On this basis, there will remain no room for createdness, because God’s existence is real which is beyond creation, and others have no real existence and stop short of creation.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :متعلّق جعل و ملاک مجعولیت در آراى حکماى مسلمان
    Abstract: 
    کلمه «جعل» معانى گوناگونى دارد. افاده اصل واقعیت در معناى جعل مورد اتّفاق حکماى مسلمان است؛ امّا مصداق اصل واقعیت، یعنى وجود، ماهیت یا صیرورت، محلّ نزاع مى‏باشد. متأخرّان در تبیین نظر حکماى مشّایى و اشراقى نیز وحدت نظر ندارند. عدّه‏اى صیرورت را، و گروهى ماهیت را متعلّق جعل در اندیشه متقدّمان مسلمان دانسته‏اند. برخى نیز بر این باورند که از آثار این بزرگان، بوى مجعولیت وجود به مشام مى‏رسد. در حکمت متعالیه، بر پایه اصالت وجود و تقسیم دوضلعى آن به رابط و مستقل، ملاک مجعولیتْ رابط بودن است؛ از این طریق، مجعولیت ماهیت و اتّصاف منتفى مى‏گردد. نظر نهایى صدرایى در تحلیل رابطه علّى و معلولى به اینجا مى‏رسد که تنها یک وجود حقیقى و نفسى محقّق است که آن ذات خداوند مى‏باشد، و ماسوا تجلّیات و شئونات او هستند. در این صورت، مجعولیت نیز مصداقى نخواهد داشت. وجود حقیقى خداست که فوق جعل است و بقیه، وجود حقیقى نداشته و دون جعل‏اند.
    References: 
    • ـ آشتیانى، سید جلال‏الدین، هستى از نظر فلسفه و عرفان، چ سوم، قم، دفتر تبلیغات اسلامى، 1376.
    • ـ ابن‏سینا، التعلیقات، تحقیق عبدالرحمن بدوى، چ دوم، قم، مکتبه‏الاعلام الاسلامى، 1411ق.
    • ـ ـــــ ، الشفاء (الاهیات)، تحقیق حسن حسن‏زاده آملى، قم، مکتبه‏الاعلام الاسلامى، 1376.
    • ـ بهمنیاربن مرزبان، التحصیل، تصحیح و تعلیق مرتضى مطهّرى، چ دوم، تهران، دانشگاه تهران، 1375.
    • ـ تهانوى، محمّدعلى، کشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم، بیروت، مکتبه لبنان، 1996م.
    • ـ جوادى آملى، عبداللّه، رحیق مختوم، چ دوم، قم، اسرا، 1382.
    • ـ ـــــ ، شرح حکمت متعالیه، تهران، الزهراء، 1368.
    • ـ حسن‏زاده آملى، حسن، رساله جعل، ترجمه ابراهیم احمدیان، قم، قیام، 1378.
    • ـ رازى، فخرالدین، المباحث المشرقیه فى علم الاهیات و الطبیعیات، بیروت، دارالکتب العربى، 1410ق.
    • ـ سبزوارى، ملّاهادى، تعلیقات اسفار اربعه، چ سوم، بیروت، داراحیاء التراث‏العربى، 1981م.
    • ـ ـــــ ، شرح‏المنظومه، تصحیح حسن حسن‏زاده آملى، تهران، ناب، 1416ق.
    • ـ سجادى، سیدجعفر، فرهنگ علوم عقلى، تهران، انجمن اسلامى حکمت و فلسفه ایران، 1361.
    • ـ سهروردى، شهاب‏الدین، مجموعه مصنّفات شیخ اشراق، تصحیح هانرى کربن، چ سوم، تهران، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، 1380.
    • ـ شکر، عبدالعلى، وجود رابط و مستقل در حکمت متعالیه، قم، بوستان کتاب، 1389.
    • ـ عبودیت، عبدالرسول، درآمدى بر نظام حکمت صدرایى، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى، 1385.
    • ـ مطهّرى، مرتضى، شرح منظومه، تهران، حکمت، 1360.
    • ـ ملّاصدرا (صدرالدین محمّدبن ابراهیم شیرازى)، الشواهد الربوبیة، به اهتمام سید جلال‏الدین آشتیانى، چ دوم، مشهد، مرکز نشر دانشگاهى، 1360.
    • ـ ـــــ ، الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة، چ سوم، بیروت، دارالاحیاء الثراث العربى، 1981م.
    • ـ ـــــ ، المشاعر، به اهتمام هانرى کربن، چ دوم، تهران، کتابخانه طهورى، 1363.
    • ـ موسوى خمینى، سیدروح‏اللّه، تعلیقات على فصوص الحکم و مصباح الانس، تهران، مؤسسه پاسدار اسلام، 1406ق.
    • ـ میرداماد، محمّدباقر، قبسات، به اهتمام مهدى محقق و دیگران، چ دوم، تهران، دانشگاه تهران، 1367.
    • ـ ـــــ ، مصنّفات میرداماد، به اهتمام عبداللّه نورانى، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى، 1385.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , Abdolali, Mirzai, Sedigheh.(2025) The Object of Creation (ja‘l), and the Criterion of Createdness according to the Muslim Sages. Ma`rifat Falsafi, 8(4), 167-187

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Abdolali ; Sedigheh Mirzai."The Object of Creation (ja‘l), and the Criterion of Createdness according to the Muslim Sages". Ma`rifat Falsafi, 8, 4, 2025, 167-187

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , A, Mirzai, S.(2025) 'The Object of Creation (ja‘l), and the Criterion of Createdness according to the Muslim Sages', Ma`rifat Falsafi, 8(4), pp. 167-187

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , A, Mirzai, S. The Object of Creation (ja‘l), and the Criterion of Createdness according to the Muslim Sages. Ma`rifat Falsafi, 2025; 8(4): 167-187