تطور و خدا باوری؛ طرح و بررسی دیدگاه الیوت سوبر

ضمیمهاندازه
7.pdf384.5 کیلو بایت

* روزبه زارع / استادیار گروه غرب‌شناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی    r.zare@iict.ac.ir
سیدحسن حسینی / استاد گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف    hoseinih@sharif.edu
دريافت: 15/10/99                  پذيرش: 27/03/1400
چکيده
نظریه تطور، از بدو انتشار موجی از مخالفت‌های فلسفی و دینی را برانگیخت. تفسیر متعارف امروزین این نظریه نیز در چالش با خداباوری تلقی می‌گردد. طبیعی است که تلاش‌هایی از بدو پیدایش این نظریه تا به امروز در راستای نشان دادن سازگاری یا ناسازگاری دعاوی این نظریه با آموزه‌های دینی صورت گرفته است. الیوت سوبر، فیلسوف زیست‌شناسی برجسته معاصر، روایت بدیعی از نسبت تطور و خداباوری ارائه نموده است. او می‌کوشد با نشان دادن خصلت احتمالاتی نظریه تطور، سازگاری آن را با وجود عوامل پنهانِ تعین‌بخش (و از جمله خدا) نشان دهد و از سوی دیگر، نسبت ادعای هدایت‌نشده بودن جهش‌های زیستی را با خداباوری بررسی کند. دستاورد نهایی بررسی‌های او این است که نظریه تطور، نسبت به دعاوی خداباورانه خنثاست و بنابراین ضوابط طبیعت‌گرایی روش‌شناختی را رعایت می‌کند. در این مقاله، موضع سوبر تشریح شده و نهایتاً مورد ارزیابی قرار گرفته است. به نظر می‌رسد تصویری که او از هدایت‌نشده بودن تطور مبتنی بر شواهد تجربی ارائه می‌کند، ناتمام است و او به‌صورت نابجا از جهش‌های هدایت‌نشده به تطور هدایت‌نشده منتقل شده است.
کلیدواژه‌ها: تطور، طبیعت گرایی، خداباوری، داروينيسم، الیوت سوبر.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
72
شماره صفحه: 
105