مهم ترین شبهات معاد جسماني با جسم عنصری؛ در ترازوی نقد

سیدمحمدمهدی نبویان / دکترای فلسفه تطبیقی مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره     smm.nabavian@yahoo.com
سیدمحمود نبویان / دانشیار گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    nabaviyan@gmail.com
چکیده
معاد جسمانی یکی از مسائل اصلی و تأثیرگذار در حوزه دین است که حجم وسیعی از منابع دین را به خود اختصاص داده است. بسیاری از اندیشمندان اسلامی در صدد تحلیل و بررسی این موضوع بر آمده و برخی از آنها نیز دیدگاه خاصی را درباره آن مطرح کرده اند. درباره کیفیت معاد جسمانی اختلاف نظرهایی وجود دارد، اما بر اساس عقیده صحیح و نیز بر اساس آیات و روایات، معاد جسمانی در روز قیامت با جسم و بدنی عنصری محقق می شود نه با بدن مثالی. با این وجود، بر نظریه معاد جسمانی با جسم عنصری، شبهه ها و اشکال هایی از سوی برخی از اندیشمندان مطرح شده است. در این نوشتار، هفت شبهه از شبهات مهمِ معاد جسمانی با جسم عنصری، مورد بررسی قرار می گیرد و نشان داده خواهد شد که هیچیک از آنها نمی توانند ظهور آیات و روایات در عنصری بودنِ معاد جسمانی را خدشه دار کنند. این شبهات عبارتند از نبود ماده در قیامت، نبود زمان در قیامت، نبود مکان در قیامت، نبود فساد در قیامت، انشائی بودنِ موجودات اُخروی، تکرار دنیا و وحدت فعل الاهی.
کلیدواژه‌ها: معاد، جسم عنصری، جسم مثالی، ماده، زمان و مکان.