فلسفه اسلامی متأخر و مسئله اصالت وجود

سيدعلي طاهري خرم‌آبادي / دانشيار دانشگاه صنعتي شريف    ataheri@sharif.edu
چکیده
ابهام‌های متعددی مسئله اصالت وجود را در فلسفه اسلامی معاصر دربرگرفته است تا جایی که برخی آن را نزاعی لفظی و یا بی‌حاصل شمرده‌اند. در مقابل برخی مدافعان اصالت وجود ـ آیت‌الله فیاضی و جناب عبدالرسول عبودیت ـ نیز تفسیرهای جدیدی به دست داده‌اند و برخی فهم‌های معاصر از مسئله را به چالش کشیده‌اند. آیت‌الله فیاضی بر این باور است که اصالت وجود صدرائی با تحقق حقیقی ماهیت سازگار است. ایشان با مقدمات و مباحث مفصلی به اثبات مدعای خود پرداخته‌اند. عبدالرسول عبودیت نیز با ریشه‌یابی مسئله در دیدگاه سهروردی بصیرت‌های جدیدی را در مسئله فراهم کرده است. وی معتقد است که هرچند صدرالمتألهین به اصالت وجود باور دارد، موجودیت حقیقی ماهیت را نیز به معنایی دیگر می‌پذیرد. مقاله حاضر اشکال‌ها و نقص های این دو تفسیر را نشان می‌دهد. آن‌گاه با تکیه بر سیر تاریخی استدلال‌ها سعی می‌کنم تصویر روشن‌تر و کم‌اشکال‌تری از مسئله و نیز دیدگاه اصالت وجود به دست دهم.
کليدواژه‌ها: وجود؛ ماهیت؛ اصیل؛ اعتباری؛ واقعیت.