علم الهی در اندیشه ابن سینا و ابوالبرکات بغدادی

مستانه بیرانوند / دانشجوی دکتری گروه  فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)    m.beyranvand1113@gmail.com
محمدرضا شمشیری / استاديار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)    
مهدی دهباشی / استاد گروه  فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)    mdehbashi2002@yahoo.com
چکیده
علم الهی جزء مسائل مهم در حوزه خداشناسی است که تحلیل آن مورد اختلاف اندیشوران قرار گرفته و دیدگاه‌های متعددی در تقریر آن ارائه گردیده است؛ ابوالبرکات هبةالله بن ملکا (۴۷۳–۵۶۰ق)، پزشک، منطق‌دان و فیلسوف بغدادی است که در کتاب معروف «المعتبر فی الحکمة» به نقد و ارزیابی دیدگاه  ابن سینا ( 428-370 ق) پرداخته است. از رهگذر این جستار مشخص می شود که این دو در پذیرش علم حضوری خدا به ذاتش و علم به اشیای موجود مجرد اتفاق نظر دارند اما علم الهی به اشیای معدوم (علم پیش از ایجاد) و علم به اشیای مادی متغیر اختلاف دارند که در این جستار به تقریر و ارزیابی هر دو دیدگاه پرداخته شده است.
کليدواژه‌ها: علم الهی، علم به ذات، علم به اشیاء، ابن سینا، ابوالبرکات.