بررسي چهارمين قضيه جدلي‌الطرفين كانت بر اساس فلسفه صدرايي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال هفدهم، شماره اول، پياپي 65، پاييز 1398

علي زمانيان / دانشجوي دکتري فلسفه تطبيقي دانشگاه قم    ali.zamanian.8685@gmail.com
مهدي منفرد / استاديار گروه فلسفه دانشگاه قم     ‫mmonfared86@gmail.com‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
سيداحمد فاضلي / استاديار گروه فلسفه دانشگاه قم     ahmad.fazeli@gmail.com
دريافت: 11/10/97                  پذيرش: 01/04/98
چکيده
کانت در فلسفه نظري خود مدعي است واجب‌الوجود نفياً يا اثباتاً قابل «استدلال» نيست. وي اين مطلب خود را در قالب چهارمين آنتي‌نومي / قضيه جدلي‌الطرفين در بخش جدل استعلايي از «نقد عقل محض» مطرح مي‌کند. ادعاي کانت مبتني بر پاره‌اي مباني معرفت‌شناختي و هستي‌شناسي است که وي براساس آنها، قضاياي رياضيات و فيزيک را «يقيني» و قضاياي مابعدالطبيعه را «غيريقيني» و مغالطي معرفي مي‌نمايد. به اعتقاد ما، فلسفه اسلامي، به‌ويژه فلسفه صدرايي، چه در بعد شناخت‌شناسانه و چه در بعد هستي‌شناسانه، امکانات مناسبي براي نقادي فلسفه کانت به طور عام، و رفع تعارض از چهارمين قضيه جدلي‌الطرفين مورد ادعاي او را به طور خاص داراست. در اين مقاله، شناخت‌شناسي و هستي‌شناسي کانت را به‌اجمال با آموزه‌هاي فلسفه صدرايي بررسي کرده‌ايم و درصدديم تعارض موردنظر او را با کمک آموزه‌هاي پيش‌گفته برطرف سازيم.
كليدواژه‌ها: آنتي‌نومي، جدلي‌الطرفين، ماتقدم، پيشين، فلسفه کانت، فلسفه اسلامي.


Investigation of the Kant’s Fourth Antinomy Proposition
Based on Mulla Sadra’s Philosophy

Ali Zamaniyan / PhD Student of Comparative Philosophy Qom University ali.zamanian.8685@gmail.com

Mahdi Munfarid / Assistant Professor in Department of Philosophy Qom University mmonfared86@gmail.com

Sayyid Ahmad Fazeli / Assistant Professor in Department of Philosophy Qom University ahmad.fazeli@gmail.com

Received: 2019/01/01 - Accepted: 2019/06/25

ABSTRACT

In his theoretical philosophy, Kant claims that the Necessary Being cannot be argued negatively or positively. He puts forward this argument in his fourth antinomy under the section “transcendental dialectics” in his book entitled Critique of Pure Reason (in German Critik a der reinen Vernunft). Kant’s claim is based on some epistemological and ontological foundations, according to which he regards mathematical and physical propositions as “certain” and metaphysical ones as “non-certain” and sophistic. We believe that Islamic philosophy, Mulla Sadra’s in particular, whether in epistemological dimension or in ontological dimension, enjoys proper facilities for criticizing Kant’s philosophy in general and resolving the conflict in the fourth antinomy claimed by him in particular. In the present article, we have briefly investigated Kant’s epistemology and ontology along with the doctrines of Mulla Sadra’s philosophy, and are seeking to resolve the conflict claimed by him using the aforementioned doctrines.

KEY WORDS: antinomy, a priori, Kant’s philosophy, Islamic philosophy