منطق كوانتومي: منطقِ صادقِ كاذب!

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال شانزدهم، شماره دوم، پياپي62، زمستان 1397

محسن انبيايي / دكتري فلسفة دين مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    anbiaei@yahoo.com
دريافت: 25/10/96                  پذيرش: 10/03/97
چکيده
نيروبرد (مکانيک) کوانتومي در طليعه قرن بيستم جانشين نيروبرد سنتي شد. براي معادله موج شرودينگر که در اين نيروبرد جديد، داراي جايگاهي همچون جايگاه قوانين حرکت نيوتن در نيروبرد سنتي است، تعبيرهاي فلسفي بسياري ارائه شده که تعبير منطق کوانتومي يکي از اين تعابير است. بنيان‌گذاران منطق کوانتومي مدعي‌اند که بر اساس مشاهداتشان در سطح کوانتومي، منطق سنتي که پيش‌ از اين به‌ عنوان معيار سنجش استدلال صحيح از ناصحيح بوده است، فاقد کارايي مناسب است و بايد آن را با يکي از تقارير منطق کوانتومي جاي‎گزين ساخت. در اين مقاله ضمن معرفي مختصر نيروبرد کوانتومي و تعبير منطق کوانتومي از اين نيروبرد، حتي‌الامکان از ورود به مباحث صوري منطق کوانتومي احتراز مي‎شود و با روش تحليلي، امکان جاي‎گزيني منطق سنتي با چنين منطقي بررسي مي‎شود. بر اساس اين تحقيق مشخص شد که منطق کوانتومي را بايد صرفاً يک صورت‌بندي رياضياتي دانست، نه يک منطق جاي‎گزين، چراکه اولاً منوط به يک تعبير خاص از معادله شرودينگر است و ثانياً به‌وضوح از منطق سنتي براي ابطال آن استفاده کرده است. همچنين نتيجه‌اي که از کاربست اين منطق بر دو منطق سنتي و کوانتومي حاصل مي‌شود، صادق و کاذب بودن هم‌زمان هر دو منطق است، نه کاذب بودن منطق سنتي و صادق بودن منطق جاي‎گزين.
کليدواژه‌ها: منطق کوانتومي، منطق ارسطويي، منطق سنتي (کلاسيک)، نيروبرد (مکانيک) کوانتومي، نظريه کوانتوم، تعبير کوانتومي، تابع موج.