مفاهيم نظري و مشاهدتي؛ واقع‌گروي يا ناواقع‌گروي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال شانزدهم، شماره دوم، پياپي62، زمستان 1397

محمد حسين‌زاده(يزدي) / استاد گروه فلسفه مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mohammad_h@qabas.net
دريافت: 15/02/97                  پذيرش: 07/07/97
چکيده
از پايه‌اي‌ترين مباحث دانش معرفت‌شناسي، بحث‌هاي ناظر به تصورات و مفاهيم است. در اين نوشتار در پي پژوهش درباره اين مسئله‌ايم که ويژگي‌هاي مفاهيم يا واژگان نظري (تئوريک) و نيز مفاهيم مشاهدتي چيست؟ آيا اصولاً مفاهيم نظري مفاهيمي حقيقي‌اند يا ـ مانند مفاهيم ساختگي همچون غول و پري دريايي و مفاهيم قراردادي و اعتباري ـ‌ غيرحقيقي؟ به بيان ديگر در ساحت مفاهيم نظري، واقع‌گرايي را بايد برگزيد يا ناواقع‌گرايي را؟ در گستره مفاهيم مشاهدتي چطور؟ سرانجام اينکه جايگاه اين دسته مفاهيم در نظام طبقه‌بندي مفاهيم يا تصورات کجاست؟ بي‌ترديد اين مبحث از مهم‌ترين و بنيادي‌ترين مباحث معرفت‌شناسي در ساحت مفاهيم يا تصورات است؛ مفاهيمي که گزاره‌ها، قوانين و نظريه‌هاي علمي از آنها سامان مي‌يابد. در اين پژوهش درباره چنين مشکلي کاوش مي‌کنيم و راه‌حل آن را پي مي‌گيريم.
کليدواژه‌ها:  مفاهيم نظري، ابزارگروي، مفاهيم مشاهدتي، مفاهيم ساختگي، واقع‌گروي، تعريف اسمي و معقول اول.