تحليل فلسفي مبدئيت توحيد براي فضايل اخلاقي و ارائه تعريف و الگويي جديد از فضايل اخلاقي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

معرفت فلسفي ـ شماره 63 ـ بهار 1398

تقي محدر / دكتري فلسفه اخلاق تطبيقي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    tmohader@gmail.com
مجتبي مصباح / دانشيار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    m-mesbah@qabas.net
دريافت: 04/07/97                  پذيرش: 10/02/98
چکيده
پرسش اصلي در اين مقاله آن است که مبدأ اصلي فضايل اخلاقي چيست؟ در پاسخ به اين پرسش، در اين پژوهش با روش توصيفي‎ ـ ‎تحليلي و با تکيه بر مباني فلسفي و ضمن تبيين معناي توحيد، مبدئيت آ‌ن‌ براي فضايل اخلاقي اثبات شده و اين نتيجه به دست آمده که اساس ارزش‌ها و فضايل به رابطه انسان با خدا بازمي‌گردد؛ بدين‌ترتيب آنچه موجب ارزش اخلاقي براي همه صفات اکتسابي و رفتارهاي اختياري انسان در عرصه‌هاي گوناگون بينشي، گرايشي و رفتاري مي‌شود، توحيد است و ما از اين امر، به منشأ بودن توحيد براي فضايل اخلاقي تعبير مي‌کنيم. توحيد کامل مستلزم آن است که در مرحله اعتقاد، انسان هيچ‌کس را شريک خداوند قرار ندهد؛ در سطح گرايش، به هيچ‌کس و هيچ‌چيز جز او گرايش استقلالي نداشته باشد و در عمل نيز، فقط مستقلاً از دستورهاي خداوند پيروي کند. در واقع توحيد در سطح بينش منشأ ايمان، در سطح گرايش منشأ تقوا و در سطح رفتار منشأ عبوديت است و اين سه فضيلت مطلق هستند و شرط فضيلت‌ بودن ديگر فضايل اين است که مصداقي از اين سه فضيلت باشند.
کليدواژه‌ها: توحيد، فضايل اخلاقي، ايمان، تقوا، بندگي و عبوديت.