تأثيرات نسبي‌گرايي معرفتي و اخلاقي در شناخت‌درماني و نقد آن بر اساس انديشه اسلامي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال شانزدهم، شماره سوم، پياپي63، بهار 1398

نويد خاکبازان / دانشجوي دكتري روان‎شناسي عمومي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    khakbazan90@yahoo.com
علي مصباح / دانشيار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    a-mesbah@qabas.net
حميد رفيعي‌هنر / استاديار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي    hamidrafii2@gmail.com
دريافت: 24/04/97                  پذيرش: 29/11/97
چکيده
شناخت‌درماني با استفاده از مجموعه‌اي از تکنيک‌ها، براي بسياري از مشكلات روان‎شناختي و گستره وسيعي از اختلالات روان‎شناختي به كار مي‌رود؛ اما شناخت‌درماني به مجموعه‌اي از تکنيک‌ها محدود نمي‌شود؛ بلکه نظريه‌اي مبتني بر مباني فلسفي سازگار با روش‌هاي علمي است. پيشگامان و محققان شناخت‌درماني با صراحت از همه بنيان‌هاي فکري شناخت‌درماني سخن به ميان نياورده‌اند؛ اما سيري در مباحث شناخت‌درمانگران گوياي تأثير بنيان‌هاي فلسفي مختلفي همچون انديشه‌هاي نسبي‌گرايانه معرفتي و اخلاقي است. براين‌اساس پژوهش حاضر با هدف بررسي ديدگاه‌هاي نسبي‌گرايي معرفتي و اخلاقي در شناخت‌درماني و نقد اين مباني بر اساس انديشه اسلامي با تأکيد بر ديدگاه‌هاي علامه مصباح صورت گرفته است. پژوهش حاضر از نوع اسنادي ـ تحليلي است. يافته‌هاي پژوهش حاکي از اين است که پيشگامان شناخت‌درماني معتقدند هيچ حقيقت مطلق و ثابتي وجود ندارد. همچنين ارزش‌هاي اخلاقي و معنوي عام و جهان‌شمول رد مي‌شود و تمامي ارزش‌ها نسبي، شخصي و موقتي است. در مقابل براساس انديشه اسلامي، بسياري از معرفت‌هاي ما ثابت، مطلق و تغييرناپذيرند و نسبي‌گرايي اخلاقي نيز آموزه‌اي ناپذيرفتني است و ارزش‌هاي اخلاقي مطلق، فرازماني و فرامکاني وجود دارند.
کليدواژه‌ها: شناخت‌درماني، نسبي‌گرايي معرفتي، نسبي‌گرايي اخلاقي، معرفت‌شناسي، ارزش‌شناسي، اليس، بک.