تحليل و بررسي ديدگاه علامه طباطبائي درباره اولي بودن حمل ميان جنس و نوع

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

معرفت فلسفي ـ شماره 63 ـ بهار 1398

رضا حصاري / دانشجوي دكتري فلسفه اسلامي دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام    Yazahra2233@gmail.com
داود حيدري / استاديار دانشگاه علوم اسلامي رضوي     Dheidari4@gmail.com
دريافت: 10/08/97                  پذيرش: 14/02/98
چکيده
برخي آثار ابن‌سينا و شاگردان وي بر اولي بودن حمل ميان انسان و حيوان اشاره دارند؛ اما با معنايي بسيار متفاوت نسبت به آنچه علامه طباطبائي بيان مي‌کند؛ به‌گونه‌اي‌که حمل اولي در آثار ابن‌سينا و پيروان وي، نسبت به آنچه صدرالمتألهين و علامه طباطبائي بيان کرده‌اند، اشتراک لفظي دارد. ديدگاه علامه طباطبائي مبتني بر حمل اولي بودن ميان جنس و نوع است. اعم بودن محمول نسبت به موضوع و در نهايت عدم اتحاد مفهومي موضوع و محمول، اشکالي اساسي بر اين ديدگاه مي‌باشد؛ لکن توجه به اعتبار نمودن وجود عيني در حمل اولي و تأمل در اصالت وجود، مي‌تواند راهي براي پاسخ‌گويي به اين اشکالات باشد. کاشفيت حمل ميان مفاهيم ذهني نسبت به خارج، در حمل اولي و عدم انحصار اين حمل در حوزه مفاهيم ذهني، موجب نگرشي تازه به حمل اولي ذاتي خواهد شد. علاوه بر آن، نقش وجود در حمل اولي و اعتبار نمودن وجود، حتي در حوزه ذاتيات شيء، بر اساس اصالت وجود و ديدگاه نهايي حکمت متعاليه تبيين‌پذير است. در نهايت پس از بررسي اشکالات مطرح‌شده، اين ديدگاه قابل دفاع است.
کليدواژه‌ها: حمل اولي، جنس، نوع، اصالت وجود، وجود عيني.