توحيد ربوبي از ديدگاه صدرالمتألهين

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال شانزدهم، شماره اول، پياپي 61، پاييز 1397

احمد محمدي پيرو / استاديار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره      Peyro114@yahoo.com
غلامرضا فياضي / استاد گروه فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     marifat@qabas.net
دريافت: 07/06/96                  پذيرش: 19/02/97
چکيده
هدف از اين تحقيق، ارائه تبيين دقيقي از اصل توحيد ربوبي از ديدگاه صدرالمتألهين و تفاوت آن با اصطلاحات مشابه است. مسئله تحقيق، اين است که ربوبيت الهي از حيث فلسفي چگونه تبيين مي‌شود؟ براي بررسي اين مسئله، ابتدا اقسام فعل الهي و تبيين روشني از آنها به دست داده شده است. در ادامه، کيفيت فعل و تدبير الهي با کيفيت صدور فعل از انسان مقايسه و تفاوت‌هاي آنها بيان گشته و براي تبيين حقيقت صفت ربوبيت، اقسام صفات الهي برشمرده و اين صفت اضافي به قيوميت بازگردانده شده است. در نهايت، تفاوت توحيد ربوبي با توحيد افعالي نيز مورد مداقه قرار گرفته است. نتيجه تحقيق اين است که در فعل الهي آنچه اصالتاً در خارج تحقق مي‌يابد همان ابداع و افاضه است که از حيثيات گوناگون آن مفاهيم مختلفي از جمله ربوبيت انتزاع مي‌شود. اين صفت اضافي بدون هيچ‎گونه ايجاد تغيير در ذات به اضافه قيومي حضرت حق بازمي‌گردد. توحيد ربوبي يعني تدبير مخلوقات هم همان تدبير الهي است، ولي در مرتبه پايين‎تر.
کليدواژه‌ها: توحيد ربوبي، ربوبيت تکويني، ربوبيت تشريعي، توحيد افعالي، صدرالمتألهين.