ارتباط معيارهاي انتخاب بهترين تبيين با واقع‌نُمايي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال پانزدهم، شماره چهارم، پياپي 60، تابستان 1397

امين معظمي گودرزي / کارشناس ارشد فلسفة علم مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    aminmoazami242@yahoo.com
اکبر ميرسپاه / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mirsepah@qabas.net
دريافت: 18/5/96                  پذيرش: 24/12/96
چکيده
بر اساس صورت‌بندي فلاسفه علم از استنتاج بهترين تبيين، فرضيه‌اي که بهترين تبيين را براي پديده‌ها و شواهد موردنظر ارائه دهد، احتمالاً صادق است. يکي از اشکالات مطرح‌شده درباره اين استدلال «ايراد صدق» است. بنا بر اين اشکال، پرسيده مي‎شود که بر چه اساسي نتيجه استنتاج بهترين تبيين احتمالاً ما را به صدق و واقع مي‌رساند؟ آيا معيارهاي گزينش بهترين تبيين صدق‌رسان و واقع‌نُما هستند؟ در اين نوشتار با رويکردي توصيفي، تحليلي و انتقادي، در گام اول به بررسي رابطه مشهورترين معيارهاي استنتاج بهترين تبيين با واقع‌نُمايي مي‎پردازيم و در ادامه نشان مي‌دهيم که هيچ‌يک از آنها نمي‌توانند ملاک واقع‌نمايي باشند؛ گرچه برخي از آنها مانند «کفايتِ تجربي» و «وحدت‌بخشي» توان راهنمايي ما به‌ سوي ملاک واقعي صدق را دارند. در گام دوم، به کمک مباحث حساب احتمالات، به‌ويژه مباحث ارزشمند شهيد صدر در باب توجيه گزاره‌هاي غيريقيني (يقين منطقي)، به معرفي «احتمال معرفت‌شناختي» مي‎پردازيم و بر اساس آن، براي نخستين بار، ملاک واقعي توجيه و صدق احتماليِ بهترين تبيين را با عنوان «محتمل‌ترين تبيين از لحاظ احتمال معرفت‌شناختي» ارائه مي‌دهيم.

کليدواژه‌ها: استنتاج ‌بهترين ‌تبيين، ايراد صدق، انسجام، وحدت‌بخشي، سادگي و احتمال معرفت‌شناختي.