تأملي در قاعدة «كل حادث تسبقه قوة الوجود و مادة تحملها»

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال پانزدهم، شماره اول، پياپي 57، پاييز 1396

احمد حيدرپور / استاديار گروه فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                aheydar6013@gmail.com

غلامرضا فياضي / استاد گروه فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                                                

دريافت: 25/9/95 ـ پذيرش: 6/2/96

چکيده

التزام به قاعدة فلسفي «کل حادث تسبقه قوة الوجود و مادة تحملها» که مستلزم استحالة خلق موجود حادث از عدم است، از سويي با ظاهر متون ديني ناسازگار مي‌نمايد و از سوي ديگر موجب ارائة تفسير بسيار غريبي از برخي معجزات منقول در قرآن کريم شده است. ازآنجاکه حمل متون ديني برخلاف ظاهر بدون دليل قطعي، در شرع مقدس اسلام جايز نيست، اين احتمال در ذهن شکل مي‌گيرد که شايد قاعدة مذکور مبتني بر عقل صريح و نتيجة برهان عقلي تام نباشد. اهتمام به اين مطلب مهم، نويسنده را به اين نتيجه رهنمون ساخته که نه‌تنها ادلة اين قاعده تام نيستند، بلکه بر فرض تماميت، بر نظرية کون و فساد مبتني‌‌اند؛ ولي نظرية حرکت جوهري که نزد محققان مقبول و مشهور است، نه‌تنها مصداقي براي موضوع اين قاعده باقي نمي‌گذارد، بلکه مستلزم استحالة مسبوقيت حادث زماني به ماده است! در نتيجه نيازي به حمل ظواهر متون ديني بر خلاف ظاهر و پذيرش تفسيرهاي غريب از معجزات نيست.

کليدواژه‌ها: حادث زماني، ماده، قوه، امکان ذاتي، امکان استعدادي، استعداد، ترجيح بلامرجح.