ادله اثبات عليت تحليلى

ضميمهاندازه
1.PDF1.28 مگابايت

فصل‏نامه‏اى علمى ـ پژوهشى در زمينه علوم فلسفى تابستان 1396

زهير بلندقامت پور/ دانشجوى دكترى فلسفه تطبيقى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                              zbolandghamat@yahoo.com

غلامرضا فياضى / استاد فلسفه مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                                            marifat@qabas.net

دريافت: 18/6/95               پذيرش: 28/1/96

 

چكيده

عليت را مى توان به عليت خارجى و تحليلى تقسيم كرد. در عليت خارجى، علت و معلول وجود منحاز و جداگانه اى از يكديگر دارند؛ اما در عليت تحليلى علت و معلول وجود جداگانه اى از يكديگر ندارند؛ اعم از اينكه هر دو به وجود واحد بسيط موجود باشند و يا اينكه از معانى عدمى باشند. در كلمات فلاسفه به تقسيم عليت به خارجى و تحليلى تصريح نشده است؛ اما مسائلى در فلسفه ايشان وجود دارد كه جز با قبول عليت تحليلى توجيه پذير نيست. اين مسائل را مى توان دليل بر قبول ارتكازى عليت تحليلى توسط فلاسفه اسلامى دانست. شايد مهم ترين دليل بر اثبات عليت تحليلى، جريان برهان لم در قياس اقترانى حملى است. در برهان لم، حد وسط علت ثبوت الأكبر للاصغر است؛ با اينكه در قياس اقترانى حملى همه حدود برهان به وجود واحد موجود شده اند. اين مقاله به بررسى اين دليل و ديگر ادله اثبات عليت تحليلى مى پردازد.

 

كليدواژه ها: عليت، عليت خارجى، عليت تحليلى، معنا، برهان لم.