بررسى لزوم تحقق محكى در ازاى حاكى با توجه به مراتب مختلف حكايت

ضمیمهاندازه
4.pdf1.4 مگابایت

فصل‏نامه‏اى علمى ـ پژوهشى در زمينه علوم فلسفى پاييز 1395

مهدى احمدخان‏بيگى / دكتراى فلسفه تطبيقى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره 12beigy@gmail.com

مجتبى مصباح / دانشيار گروه فلسفه مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره        m-mesbah@qabas.net

دريافت: 19/10/94               پذيرش: 12/7/95

چكيده

با توجه به تضايف دو مفهوم «حاكى» و «محكى»، در صورت تحقق واقعى حاكى، تحقق محكى نيز ضرورى خواهد بود؛ اما به‏رغم تحقق حكايت در همه صور ذهنى، محكى تنها در ازاى تصديقات صادق در عالم واقع تحقق دارد. پرسش اين است كه چگونه مى‏توان مفاهيم و گزاره‏هاى داخل ذهن ـ غير از تصديقات صادق ـ را داراى حكايت دانست، با اين حال محكى آنها در نفس‏الامر متناسبشان تحقق نداشته باشد؟ برخى انديشمندان با استناد به ذاتى بودن حكايت، بر اين باورند كه حكايتِ واقعى، منحصر به تصديقات صادق نبوده، در همه انواع مفاهيم و گزاره‏ها به نحو ذاتى و بالفعل تحقق دارد. استاد مصباح ضمن قبول اصل حاكم بر متضايفان، با قول به مراتب حكايت و معانى مختلف براى آن، تحقق حكايت واقعى را در واپسين مرتبه از مراتب حكايت يعنى «حكايت تام» منحصر ساخته‏اند. بنابراين ديگر لزومى نمى‏بيند كه براى تحقق حكايت در ديگر مراتب، به دنبال وجود محكى در يكى از عوالم نفس‏الامرى باشيم. در اين مقاله صرفا بر اساس نظريه حكايت شأنى، التزام به تحقق واقعى محكى را در هريك از مراتب حكايت دنبال كرده، نظر صحيح را تبيين و بررسى مى‏كنيم.

 

كليدواژه‏ها: حكايت، حكايت شأنى، حاكى، محكى، مراتب حكايت، متضايفان.

 


 

سال انتشار: 
14
شماره مجله: 
53
شماره صفحه: 
79