Ma`rifat Falsafi, Volume 1, Issue 4, No 4, Year 2026, Pages 81-112
صعوبت یا سهولت حد و رابطهی آن با وضع اسماء عام بر مسما
Article Type:
Promotional
Writers:
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :صعوبت یا سهولت حد و رابطهی آن با وضع اسماء عام بر مسما
Abstract:
اکثر منطق دانان مسلمان و در رأس آنها فارابی و ابن سینا پس از ارائه دستگاه جنس و فصلی و ذاتی و عرضی و اینکه حد تام مشتمل بر تمام ذاتیات محدود است، به صعوبت و دشواری حد تام حقیقی فتوا داده اند. در این میان بغدادی با طرح حد مفهومی و اسمی در علوم، سهولت حدّ تام را مطرح کرده و شیخ اشراق در مقام نقد نظریه تعریف مشائین سهولت حد مفهومی یا اسمی را تأیید کرده است. این دو بین اسم و مسمّا و بین حد و محدود رابطه قائل نشده اند. از نظر این دو اسم برای مسمّایی است که از آن شناخت داریم و میزان شناخت ما از مسمّا در واقع تشکیل دهنده حدّ مسمّا است. از نظر راقم سطور، رابطه حد و محدود و اسم و مسمّا کلیت ندارد لذا همواره حدّ شی ء به میزان شناخت مسمّا تنظیم نمی شود، گرچه فی الجمله ارتباط اسم و مسمّا و حد و محدود قابل قبول است.
References:
- ـ ابن سینا، الشفاء، البرهان، تحقیق ابوالعلی عفیفی، (قاهره، مطبعةالامیریة، 1375ق)؛
- ـ ـــــــــ، رسائل ابن سینا، کتاب الحدود، (قم، بیدار، بی تا)؛
- ـ ابن کمونه، سعدبن منصور، الجدید فی الحکمة، تحقیق حمید مرعید الکبییسی، (بغداد، مطبعة جامعة بغداد، 1402ق)؛
- ـ ارسطو، منطق ارسطو، ج 2، تحقیق عبدالرحمن بدوی، (بیروت، دارالقلم، 1980)؛
- ـ اُرموی، ابوبکر، بیان الحق و لسان الصدق، پایان نامه دانشگاه تهران، تصحیح غلامرضا ذکیانی؛
- ـ البغدادی، ابوالبرکات، الکتاب المعتبر فی الحکمة، (اصفهان، انتشارات دانشگاه اصفهان، 1373)؛
- ـ حلی، جمال الدین حسن، الاسرار الخفیة، (قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1379)؛
- ـ رازی، قطب الدین، شرح المطالع، (قم، کتبی نجفی، بی تا)؛
- ـ ساوی، زین الدین عمربن سهلان، البصائر النصیریة فی علم المنطق، (مصر، المطبعة الکبری الامیریة، بی تا)؛
- ـ شهرزوری، شمس الدین محمد، شرح حکمةالاشراق، تصحیح حسین ضیائی تربتی، (تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372)؛
- ـ شیخ اشراق، حکمةالاشراق، (تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372)؛
- ـ صدرالمتألهین، تعلیقات علی حکمةالاشراق، (قم، بیدار، بی تا)؛
- ـ طوسی، نصیرالدین، اساس الاقتباس، چ چهارم، (تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1376)؛
- ـ غزالی، ابی حامد، معیارالعلم، (بیروت، دارالکتب العلمیه، 1410ق)؛
- ـ میر سیدشریف، حاشیة شرح المطالع، (قم، کتبی نجفی، بی تا)؛
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Soleymani Amiri, Askari. (2026) صعوبت یا سهولت حد و رابطهی آن با وضع اسماء عام بر مسما. Ma`rifat Falsafi, 1(4), 81-112
Askari Soleymani Amiri."صعوبت یا سهولت حد و رابطهی آن با وضع اسماء عام بر مسما". Ma`rifat Falsafi, 1, 4, 2026, 81-112
Soleymani Amiri, A.(2026) 'صعوبت یا سهولت حد و رابطهی آن با وضع اسماء عام بر مسما', Ma`rifat Falsafi, 1(4), pp. 81-112
