Ma`rifat Falsafi, Volume 7, Issue 2, No 26, Year 2026, Pages 91-130
درآمدى بر مبانى معرفتشناسى اسپینوزا
Article Type:
Research
Writers:
Mojtaba Etemadinia
/ Department of Philosophy and Logics Education, Farhangian University, Tehran, Iran / m.etemadinia@cfu.ac.ir
/ Department of Philosophy and Logics Education, Farhangian University, Tehran, Iran / m.etemadinia@cfu.ac.irBoyouk Alizadeh / گروه فلسفه و کلام دانشگاه امام صادق (ع) / Assistant professor, Imam Sadiq University
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :درآمدى بر مبانى معرفتشناسى اسپینوزا
Abstract:
نگارنده مقاله حاضر بر آن است تا در بررسى مبانى معرفتشناختى فلسفه اسپینوزا، برخى ازمهمترین سؤالات معرفتشناسى معاصر را پیشروى نظریات فلسفى این فیلسوف عقلگراى قرن هفدهم قرار دهد و از این طریق، نوشتارى جامع را در ارائه منظومهوار اندیشههاى معرفتشناسانه وى سامان بخشد. ضمن اینکه در مقاله حاضر، با مرورى بر درجات صعودى صدق (معرفت ناشى از تجربه مبهم، معرفت استدلالى، و معرفت شهودى)، به بررسىِ اعتبار، وثوق و نیز ویژگىهاى مراتب ادراک در نظریه شناخت اسپینوزا پرداخته خواهد شد. نظریه شناخت اسپینوزا با برشمردن معیارهاى درونى و بیرونى صدق، از تصوّرات تام (ناظر به تأمین معیارهاى درونى صدق) و حقیقى (ناظر به معیار بیرونى صدق) سخن مىگوید. مطابقت با واقع (امر متصوَّر)، به عنوان معیار بیرونى و وضوح (بداهت)، و نیز تمایز و سازگارى، به عنوان معیارهاى درونى صدق، پدیدآورندگانِ تصوّرى تامّ و حقیقى خواهند بود. بر این اساس، نظریه شناخت اسپینوزا با دو نظریه مشهور حوزه معرفتشناسى ـ که عبارتاند از: نظریه کلاسیک معرفت و نظریه انسجام یا هماهنگى ـ در موضوع «معیار صدق» قرابتهایى خواهد داشت. گفتنى است که در بخش پایانى این مقاله، به بررسى نسبت نظریه شناخت اسپینوزا با دو نظریه مذکور پرداخته خواهد شد.
References:
- ـ اسپینوزا، باروخ، اخلاق، ترجمه محسن جهانگیرى، تهران، مرکز نشر دانشگاهى، 1376.
- ـ ـــــ ، رساله در اصلاح فاهمه، ترجمه اسماعیل سعادت، تهران، مرکز نشر دانشگاهى، 1374.
- ـ استراترن، پل، آشنایى با اسپینوزا، ترجمه شهرام حمزهاى، تهران، مرکز، 1379.
- ـ پارکینسن، جورج هنرى ردکلیف، عقل و تجربه از نظر اسپینوزا، ترجمه محمّدعلى عبداللهى، قم، بوستانکتاب، 1381.
- ـ پارکینسن، جورج هنرى ردکلیف، نظریه شناخت اسپینوزا، ترجمه مسعود سیف، تهران، علمى و فرهنگى،1386.
- ـ جهانگیرى، محسن، «اقسام علم و مسائل مربوط به آن از نظر اسپینوزا»، در: مجموعه مقالات (بیست مقاله)،تهران، حکمت، 1383.
- - فتحىزاده، مرتضى، جستارهایى در معرفتشناسى معاصر، قم، کتاب طه، 1384.
- ـ فروغى، محمّدعلى، سیر حکمت در اروپا، تهران، هرمس، 1383.
- ـ کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفه، ترجمه غلامرضا اعوانى، تهران، علمى و فرهنگى، 1386.
- ـ یاسپرس، کارل، اسپینوزا، فلسفه، الهیات و سیاست، ترجمه محمّدحسن لطفى، تهران، طرح نو، 1375.
- - Joachim, Harold H., A Study of the Ethics of Spinoza, Oxford, Clarendon Press, 1901.
- - Lloyd, Genevieve, Routledge Philosophy Guidebook to Spinoza and the Ethics, Londen andNewYork, Routledge, 1996.
- - Pollock, Fredrick, Spinoza: His Life and Philosophy, Londen, Duckworth, 1899.
- - Rescher, C.f. N., The Coherence Theory of Truth, Oxford, Clarendon, 1973.
- - Spinoza, Baruch, Complete Works, Translated by Samuel Shirley, Edited by Michael L. Morgan,Hackett Publishing Compony, 2002.
- - ----- , Spinoza's Short Treaties on God, Man, and His Well-being, Tr. and ed. withan Introdutionby A. Wolf, Cambridge University Press, 1905.
- - Wolfson, Harry Astryn, The Philosopy of Spinoza, Harvard University Press, 1954.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Etemadinia, Mojtaba, Alizadeh, Boyouk . (2026) درآمدى بر مبانى معرفتشناسى اسپینوزا. Ma`rifat Falsafi, 7(2), 91-130
Mojtaba Etemadinia; Boyouk Alizadeh."درآمدى بر مبانى معرفتشناسى اسپینوزا". Ma`rifat Falsafi, 7, 2, 2026, 91-130
Etemadinia, M, Alizadeh, B.(2026) 'درآمدى بر مبانى معرفتشناسى اسپینوزا', Ma`rifat Falsafi, 7(2), pp. 91-130
