امکان دستیابی به معرفت عقلی در حوزه دین
Article Type:
Research
Writers:
Mohammad Hoseinzadeh yazdi
/ Professor, Department of Philosophy, Imam Khomeini Education and Research Institute / hosseinzade@iki.ac.ir
/ Professor, Department of Philosophy, Imam Khomeini Education and Research Institute / hosseinzade@iki.ac.irچکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :امکان دستیابی به معرفت عقلی در حوزه دین
Abstract:
یکی از مهمترین مباحث معرفتشناسی دینی این است که برای دستیابی به معرفت دینی، چه منبع یا ابزاری کارایی دارد؟ آیا راه معرفت در برابر ما گشوده است یا اینکه در انسدادی معرفتی به سر میبریم؟ پاسخ هر فرد بدین پرسش بر مبنای معرفتشناختی ویژه آن فرد مبتنی است. اگر او این دیدگاه را پذیرفته باشد که از راه عقل نمیتوان دین را شناخت، پاسخ وی به پرسش مذکور ممکن است این باشد که منبع شناخت دینْ تجربه دینی، شهود، نقل وحی یا دلیل نقلی یا گواهی حاکی از وحی است. امّا اگر این فرد پذیرفته باشد که از راه عقل میتوان دین را شناخت، پاسخ او به پرسش مزبور این خواهد بود که گزارههای بنیادین عقاید دینی را میتوان از راه عقل اثبات کرد؛ از اینرو، عقل مهمترین منبع شناخت این بخش از دین است. در این نوشتار، به امکان دستیابی به معرفت عقلی در حوزه دین میپردازیم و آنچه را ممکن است مانع از دستیابی به چنین معرفتی شود بررسی و ارزیابی میکنیم.
References:
- ـ ابنسينا (حسينبن عبداللّه)، الشفا، البرهان، قاهره، الاميرية، 1375ق.
- ـ بحراني، شيخ يوسف، الحدائق الناضرة، قم، مؤسسهالنشر الاسلامي، بيتا.
- ـ بهمنيار، التحصيل، تهران، دانشگاه تهران، 1349.
- ـ حسينزاده، محمّد، درآمدي به معرفتشناسي و مباني معرفت ديني، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1385.
- ـ ـــــ ، پژوهشي تطبيقي در معرفتشناسي معاصر، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1382.
- ـ ـــــ ، «شكاكيت و نسبيتگرايي»، معرفت فلسفي 5 (پاييز 1383)، ص 57ـ108.
- ـ ـــــ ، فلسفه دين، قم، بوستان كتاب، در دست چاپ، چ سوم.
- ـ ـــــ ، معرفت بشري: زيرساختها، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، در دست چاپ.
- ـ ـــــ ، معرفتشناسي، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1381، چ هشتم.
- ـ ـــــ ، منابع معرفت، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1386.
- ـ طباطبائي، سيد محمّدحسين، بداية الحكمة، قم، مؤسسهالنشر الاسلامي، 1422، چ هجدهم.
- ـ ـــــ ، نهاية الحكمة، قم، مؤسسهالنشر الاسلامي، بيتا.
- ـ طوسي، نصيرالدين، اساس الاقتباس، تصحيح مدرس رضوي، تهران، دانشگاه تهران، 1326.
- ـ ـــــ ، منطق التجريد، در: حسنبن يوسف حلّي، جوهرالنضيد، قم، بيدار، 1381.
- ـ فروغي، محمّدعلي، سير حكمت در اروپا، تهران، زوّار، 1381، چ سوم.
- ـ كانت، ايمانوئل، تمهيدات، ترجمه غلامعلي حداد عادل، تهران، مركز نشر دانشگاهي، 1367.
- ـ گيسلر، نرمن، فلسفه دين، ترجمه حميدرضا آيتاللهي، تهران، حكمت، 1384.
- ـ مجتهدي، كريم، افكار كانت، تهران، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1386.
- ـ مصباح، محمّدتقي، تعليقه علي نهايهالحكمة، قم، درراه حق، 1405.
- ـ ـــــ ، شرح برهان شفا، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1386.
- ـ مطهّري، مرتضي، مجموعه آثار، قم، صدرا، 1377، چ ششم، ج 6 (اصول فلسفه و روش رئاليسم.
- ـ ملّاصدرا (صدرالدين محمّدبن ابراهيم شيرازي)، الحكمة المتعالية في الاسفار العقليه الاربعة، قم، مصطفوي، بيتا.
- ـ هارتناك، يوستوس، نظريه معرفت در فلسفه كانت، ترجمه غلامعلي حداد عادل، تهران، فكر روز، 1376.
- - Copleston, Frederick, A History of Philosophy, Newman Press, 1985.
- - Kant, Immanuel, Critique of Pure Reason, Trans. by J.M.D. Meiklejohn, New York, St. Martins Press, 1965.
- - Kierkegaard, Soren, Philosophical Fragments, Trans. by H. V. Hong etal. Princeton, Princeton University Press, 1985.
Copyright © 2008 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Hoseinzadeh yazdi, Mohammad. (2008) امکان دستیابی به معرفت عقلی در حوزه دین. Ma`rifat Falsafi, 6(1), 11-48
Mohammad Hoseinzadeh yazdi."امکان دستیابی به معرفت عقلی در حوزه دین". Ma`rifat Falsafi, 6, 1, 2008, 11-48
Hoseinzadeh yazdi, M.(2008) 'امکان دستیابی به معرفت عقلی در حوزه دین', Ma`rifat Falsafi, 6(1), pp. 11-48
