TY - JOUR ID - 5003640 TI - نظریۀ دوگانه انگاری ذهن و بدن در فلسفه سانکهیه JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 4 LA - fa SN - 1735-4545 AU - Geravand , Saeed AD - دانشیار - ادیان و عرفان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان AU - , AD - Y1 - 2027 PY - 2027 VL - 24 IS - 2 SP - EP - KW - فلسفه سانکهیه KW - فلسفه ذهن KW - دوگانهانگاری ذهن و بدن KW - ذهن DO - 10.22034/marefatfalsafi.2026.5003640 AB - در فلسفه سانکهیه ذهن عنصری است بنیادین که هم از عناصر معرفتی استفاده میکند و هم از عناصر حرکتی. بدون هدایت ذهن هیچکدام از اندام های معرفتی و حرکتی قادر نیستند به انجام وظایف خود بپردازند. در فلسفه سانکهیه اصل بنیادینی که در پس بدن نهفته است پرکریتی است.یعنی بنیاد متافیزیکی تمام عناصر این جهانی. از این رو بنیاد متافیزیکی ذهن هم در عنصر پرکریتی قرار دارد. در فلسفه سانکهیه بدن هم بخشی از قلمرو پرکریتی است. بدین ترتیب، ذهن و بدن به یک جوهر متافیزیکی تعلق دارند. در این فلسفه یکی از انواع نسبت ها میان ذهن و بدن، پذیرش مساله علیّت و تعامل ذهن و بدن است. یافته تحقیق نشان میدهد که فلسفه سانکهیه در مجموعه فلسفه های شرق، توانسته یکی از چالش های اساسی نظریه دوگانهانگاری ذهن و بدن را حل کند. زیرا در این تفکر فلسفی، ذهن بخشی از جهان پرکریتی است. از این رو، ذهن میتواند به طور مستقیم علت کنش های بدنی باشد. بنابراین، کاستی های عمده-ای که نظریه دوگانهانگاری جوهری را با مشکل مواجه می کردند یعنی تبیین چگونگی ارتباط ذهن و بدن و امکان انعکاس جهان عینی در عالم ذهن، در فلسفه سانکهیه به شکلی کارآمد تبیین و تحلیل شدهاند. UR - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5003640 L1 - ER -