TY - JOUR ID - 5003369 TI - اخلاق هنر در اندیشۀ آیت‌الله مصباح یزدی* JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 4 LA - fa SN - 1735-4545 AU - Mirmorshedi, Seyyed Mohammad Mohsen AD - دانشجوی دکتری - فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 24 IS - 1 SP - 101 EP - 120 KW - اخلاق هنر KW - فلسفۀ هنر KW - اخلاق KW - هنر KW - آیت‌الله مصباح يزدي KW - هنرمند KW - اصول اخلاقی DO - 10.22034/marefatfalsafi.2026.5003369 AB - اخلاق حرفه‌ای به‌عنوان یکی از شاخه‌های مهم اخلاق کاربردی، به بررسی بایدها و نبایدهای اخلاقی در حوزه‌های تخصصی زندگی انسان می‌پردازد و «اخلاق هنر» یکی از مهم‌ترین مصادیق آن به‌شمار می‌آید. مسئلۀ نسبت اخلاق و هنر، به‌ویژه در فلسفۀ معاصر، محل مناقشه جدی بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که دیدگاه‌هایی از استقلال کامل ارزش هنری از اخلاق تا اخلاق‌گرایی معتدل را دربر می‌گیرد. این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی‌بر منابع کتابخانه‌ای، ضمن تبیین دیدگاه‌های شاخص معاصر همچون جرج دیکی و نوئل کرول، به بررسی نسبت اخلاق و هنر بر اساس مبانی فلسفۀ اسلامی و به‌طور خاص اندیشۀ آیت‌الله مصباح یزدی می‌پردازد؛ حوزه‌ای که تاکنون کمتر به‌صورت منسجم و نظام‌مند بدان پرداخته شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که از منظر آیت‌الله مصباح یزدی، اخلاق تمامی افعال اختیاری انسان ازجمله فعل هنری را دربر می‌گیرد و هنر نه‌تنها از اخلاق مستقل نیست، بلکه در پیوندی عمیق و دوسویه با آن قرار دارد. در این چارچوب، ارزش اخلاقی هنر حاصل تعامل سه عنصر هنرمند، اثر هنری (مشتمل بر قالب و محتوا) و مخاطب است و معیار نهایی ارزش‌گذاری، نسبت اثر هنری با کمال حقیقی انسان بر اساس آموزه‌های دینی است. بر این اساس، هنرِ مطلوب هنری است که هم از حیث نیت و فاعلیت هنرمند و هم از حیث قالب و محتوا، در جهت تعالی اخلاقی و معنوی انسان حرکت کند. مقاله در پایان، اصول اخلاقی حاکم بر فعل هنری و وظایف اخلاقی هنرمند را بر مبنای اندیشۀ آیت‌الله مصباح یزدی تبیین می‌کند و نشان می‌دهد که در این نگاه، غایت هنر و غایت اخلاق در کمال حقیقی انسان و تقرب الهی به وحدت می‌رسند. UR - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5003369 L1 - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/sites/marefatfalsafi.nashriyat.ir/files/article-files/5003369-1793600315.pdf ER -