TY  - JOUR
ID  - 5003254
TI  - چیستی قواعد اخلاقی در نظریۀ قرب الهی*
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 4
LA  - fa
SN  - 1735-4545
AU  - Mohiti Ardakan, Hasan
AD  - استادیار - گروه اخلاق دانشگاه معارف
AU  - Mesbah, Mojtaba
AD  - دانشیار - گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 24
IS  - 1
SP  - 121
EP  - 134
KW  - قاعده اخلاقی
KW  - اخلاق اسلامی
KW  - نظریۀ قرب الهی
KW  - حکم اخلاقی
KW  - استدلال اخلاقي
DO  - 10.22034/marefatfalsafi.2025.5003254
AB  - بحث از قواعد اخلاقی یکی از مسائل مهم اخلاق هنجاری به‌شمار می‌آید که علی‌رغم اهمیت و جایگاه اساسی آن در اخلاق اسلامی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مقاله پیش‌رو با هدف تحلیل چیستی قواعد اخلاقی در نظریۀ قرب الهی منسوب به آیت‌الله مصباح یزدی، بر اساس کاربست قواعد اخلاقی در این نظریه سامان یافته است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بوده و حاصل پژوهش استنباط هشت ویژگی برای قواعد اخلاقی، گونه‌شناسی قواعد اخلاقی و ارائه تعریفی خاص بوده است. بر این اساس، نظریۀ قرب الهی جزء نظریات قاعده‌محور در اخلاق اسلامی است که در آن قواعد اخلاقی به‌عنوان واسطۀ اثبات احکام جزئی‌تر اخلاقی از طریق قرار گرفتن در کبرای استدلال اخلاقی نقش خود را در استنباط حکم اخلاقی ایفا می‌کنند. مهم‌ترین ویژگی‌های قواعد اخلاقی در این نظریه عبارت‌اند از: مصداقیت برای حکم اخلاقی، کلیت، استثناپذیری، واقع‌نمایی، برهان‌پذیری، اخباری بودن، سازگاری با مبانی و اصول، و ایفای نقش در کبرای استدلال اخلاقی. همچنین گونه‌های مختلف قواعد اخلاقی نظیر ایجابی و سلبی؛ عام و خاص، و اصیل و اشتقاقی در این نظریه شناسایی شد.
UR  - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5003254
L1  - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/sites/marefatfalsafi.nashriyat.ir/files/article-files/5003254-1793600329.pdf
ER  -