TY  - JOUR
    ID  - 5003095
    TI  - بررسی تطبیقی "علم بودن متافیزیک" در اندیشه کانت و علامه مصباح یزدی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 4
    LA  - fa
    SN  - 1735-4545
        AU  - Fathi, Abdollah
      AD  - استادیار - گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
        Y1  - 2027
    PY  - 2027
    VL  - 24
    IS  - 2
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - متافیزیک
KW  - علم بودگی
KW  - کانت
KW  - علامه مصباح
KW  - عقل
KW  - فلسفه تطبیقی
    DO  - 10.22034/marefatfalsafi.2025.5003095
    AB  - مسئله "علم بودن متافیزیک" از مباحث بنیادین در فلسفه است که با طرح نظام نقادی کانت، ابعاد پیچیده‌تری یافته است. اهمیت این مسئله بدان جهت است که سرنوشت سایر شاخه‌های معرفت به کیفیت پاسخ به این پرسش وابسته است. این پژوهش با روش تطبیقی-تحلیلی به بررسی دیدگاه‌های کانت و علامه مصباح یزدی در این زمینه پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که کانت با تفکیک پدیدار و نومن و معرفی معیار قضایای ترکیبی پیشینی، متافیزیک سنتی را ناممکن می‌داند، اما خود با چالش‌های مهمی از جمله تناقض در تبیین شیء فینفسه، خودشکنی روش‌شناختی و تقلیل‌گرایی در تحلیل مفاهیم فلسفی روبروست. در مقابل، علامه مصباح با تکیه بر علم حضوری، تمایز معقولات اولی و ثانیه، و واقع‌نمایی مفاهیم فلسفی، نظام معرفت‌شناختی منسجمی ارائه می‌دهد که امکان شناخت حقایق فراحسی را فراهم می‌سازد. بررسی ها نشان می‌دهد که نقد کانت بر متافیزیک صرف نظر از اشکالاتی که بر آن وارد است، ناظر به صورت‌های ناقص متافیزیک است، نه ذات آن، و حکمت متعالیه با ارائه صورت کامل‌تری از متافیزیک، ظرفیت‌های جدیدی برای بنیان‌گذاری متافیزیک به مثابه علمی معتبر گشوده است.
    UR  - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5003095
    L1  -     ER  -