@article {
author = {Fathi, Abdollah},
title = {چیستی و امکان مابعدالطبیعه در اندیشه کانت؛ تحلیل و بررسی },
journal = {معرفت فلسفی 92 ، تابستان 1405},
volume = {23},
number = {4},
pages = {-},
year  = {2026},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {1735-4545},
eissn = {2980-8294},
doi = {10.22034/marefatfalsafi.2025.5002883},
abstract = {This paper aims to elucidate the nature of metaphysics in Kant's thought and analyze his criteria for its status as a science. The central questions are: Is metaphysics possible as a science? And if not, how is its position defined within Kant's philosophical system?
In response to these questions, Kant, on the one hand, deems traditional metaphysics as an impossible theoretical science by proposing the criterion of "synthetic a priori judgments," arguing that it lacks the necessary sensory intuition to validate its pure concepts. On the other hand, by introducing "metaphysics as a natural predisposition," he justifies it as an inevitable propensity of human reason, which serves a regulative function in organizing empirical knowledge.
By establishing the distinction between "appearance" and "noumenon" and defining "transcendental philosophy" as the new metaphysics, Kant effectively coins a new conception of metaphysics.
Employing an analytical-descriptive method and focusing on the Critique of Pure Reason, this study first analyzes the duality of Kant's approach to metaphysics—as both an impossibility in the realm of theoretical science and a necessity as a natural predisposition. Finally, it presents the most significant challenges to this philosophical system, including the contradiction inherent in the concept of the noumenon, the unwarranted limitation of the sources of knowledge, and the paradox of self-refutation, outlined along ten fundamental axes.
},
keywords = {Critique of Pure Reason, Metaphysics, Synthetic a priori proposition, Kant's Categories, Noumenon, transcendental philosophy, },
title_fa = {چیستی و امکان مابعدالطبیعه در اندیشه کانت؛ تحلیل و بررسی },
abstract_fa ={این مقاله به تبیین ماهیت مابعدالطبیعه در اندیشه کانت و واکاوی معیار علم بودگی آن از منظر وی می‌پردازد. پرسش محوری این است که آیا مابعدالطبیعه به عنوان یک علم ممکن است؟ و اگر نیست، جایگاه آن در نظام فکری کانت چگونه تعریف می‌شود؟
کانت در پاسخ از یک سو با ارائه معیار «قضایای ترکیبی پیشین»، مابعدالطبیعه سنتی را به عنوان علمی نظری ناممکن می‌داند، و از سوی دیگر، با معرفی «مابعدالطبیعه به مثابه استعدادی طبیعی»، کارکردی تنظیم‌گرانه در سامان‌بخشی به معرفت تجربی برای آن تعریف می کند. او با ایجاد تمایز میان «پدیدار» و «پدیده» و تعریف «فلسفه استعلایی» به عنوان متافیزیک نوین، اصطلاح جدیدی برای متافیزیک جعل می‌کند. در این رویکرد جدید امکان تفکر درباره حقیقت و شیئ فی نفسه به کلی انکار می‌شود.
 این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی و با تمرکز بر متن «نقد عقل محض»، ابتدا دوگانگی رویکرد کانت را در قبال مابعدالطبیعه - هم به عنوان امری ناممکن در حوزه علم نظری و هم به عنوان امری ضروری در حوزه استعداد طبیعی - تحلیل می کند و در انتها، مهم‌ترین چالش‌های این نظام فکری، از جمله تناقض در مفهوم نومن، انحصار ناروای منابع معرفت و پارادوکس خودشکنندگی، را در قالب نه محور اساسی ارائه می کند.
},
keywords_fa = {نقد عقل محض ,متافیزیک ,قضیه ترکیبی پیشین ,مقولات کانت ,نومن ,فلسفه استعلایی ,},
url = {https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5002883},
eprint = {}
}