TY - JOUR ID - 5002779 TI - تبیینی نو از چیستی تجربیات نزدیک به مرگ بر پایۀ مشابهت و تفاوت آنها با تجربیات رؤیا از منظر فلسفۀ اسلامی* JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 4 LA - fa SN - 1735-4545 AU - Goudarzi, Hamid Reza AD - دکتری تخصصی AU - Emamifar, Hamid AD - استادیار - گروه معارف اسلامی دانشگاه اراک Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 24 IS - 1 SP - 49 EP - 64 KW - تجربه KW - رؤیا KW - نزدیک به مرگ KW - تفاوت و شباهت KW - فلسفه اسلامی KW - نفس KW - حواس باطنی. DO - 10.22034/marefatfalsafi.2025.5002779 AB - برای تبیین تجربه‌های نزدیک به مرگ (NDE) که اخیراً جذابیتی همگانی یافته، تلاش‌های مختلفی صورت گرفته است. این مقاله به‌منظور واکاوی چیستی و چگونگی این تجربه‌ها، بر پایۀ فلسفۀ اسلامی و با روش توصیفی ـ تحلیلی تنظیم شده و آنها را با تجربه‌های رؤیا مقایسه می‌کند. پژوهش حاضر نشان می‌دهد با توجه به مبانی هستی‌شناختی و انسان‌شناختی در فلسفۀ اسلامی، همچنین دوازده ویژگی مشترک میان رؤیا و تجربیات نزدیک به مرگ ـ همانند کاهش توجه و تعلق نفس به بدن و درنتیجه سعه‌یابی نفس، عود تعلق و توجه‌یابی دوباره نفس به بدن، عدم فعالیت حواس ظاهری بدنی و فعالیت حواس باطنی و خیال، وجود نفسانی داشتن برخی از متعلق تجربه‌ها و دارای وجود مستقل از نفس داشتن برخی دیگر از متعلق‌های تجربه‌ها، آگاهانه بودن، بی‌نیازی از انجام اعمال خاص، تأثیر پیش‌داشته‌های فرد در تجربه، شخصی بودن ـ این دو پدیده از یک سنخ بوده و تجربه‌های نزدیک به مرگ در حقیقت نزدیک به تجربه‌های رؤیا بوده و در احکامی مانند صادق بودن و کاذب بودن، واقعی و غیرواقعی بودن به هم نزدیک هستند. UR - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5002779 L1 - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/sites/marefatfalsafi.nashriyat.ir/files/article-files/5002779-1793600259.pdf ER -