TY  - JOUR
    ID  - 5002765
    TI  - معیار علم دینی در پرتو واقع‌گرایی: بازتعریف نسبت «هست»ها و «باید»ها
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 4
    LA  - fa
    SN  - 1735-4545
        AU  - Sarbakhshi, Mohammad
      AD  - دانشیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
          AU  - Jafari, Mohammad
      AD  - دانشیار - گروه کلام مؤسسه آموزشی و  پژوهشی امام خمینی (ره)
        Y1  - 2027
    PY  - 2027
    VL  - 24
    IS  - 4
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - علم دینی
KW  - علوم انسانی اسلامی
KW  - گزاره‌ی توصیفی
KW  - گزاره‌ی هنجاری
KW  - واقع‌گرایی اخلاقی
KW  - نظریه‌ی مطابقت صدق
KW  - اسلامی‌سازی علوم
    DO  - 10.22034/marefatfalsafi.2025.5002765
    AB  - مسئله‌ی «علم دینی» و «علوم انسانی اسلامی» از چالش‌های فکری معاصر است. در یک رویکرد، با تفکیک میان «گزاره‌های توصیفی» (Facts) و «گزاره‌های هنجاری» (Values)، دینی بودن تنها به حوزه‌ی ارزش‌ها و هنجارها محدود شده و علوم توصیفی ذاتاً خنثی تلقی شده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی-انتقادی، این تفکیک را به چالش می‌کشد. استدلال اصلی بر «واقع‌گرایی اخلاقی» استوار است که طبق آن، ارزش‌ها و بایدها نیز حقایقی عینی و نفس‌الامری هستند. در نتیجه، گزاره‌های هنجاری نیز مانند گزاره‌های توصیفی، واقع‌نما بوده و تباین ذاتی میان آن‌ها وجود ندارد. این پژوهش با تعریف دین به مثابه «مجموعه حقایق ناظر به سعادت همه‌جانبه‌ی انسان»، نظریه‌ی بدیلی را مطرح می‌کند که دینی بودن یک گزاره را منوط به دو شرط می‌داند: ۱. حقانیت و مطابقت با واقع؛ ۲. ارتباط با سعادت انسان. بر این اساس، اموری چون شخصیت و نیت کاشف یا مکان تولید علم، در دینی بودن خودِ گزاره دخالتی ندارد. در نهایت، «اسلامی‌سازی علوم» نه طرد علوم بشری، بلکه فرایندی نقادانه برای تفکیک گزاره‌های حق از باطل و کشف حقایق جدید در حوزه‌ی سعادت انسان بازتعریف می‌شود.
    UR  - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5002765
    L1  -     ER  -