TY  - JOUR
ID  - 5002674
TI  - تحلیل نحوه وجود هوش مصنوعی قوی از منظر مبانی فلسفی آیت‌الله مصباح یزدی*
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 4
LA  - fa
SN  - 1735-4545
AU  - Eslami , Mustafa
AD  - دانشجوی دکتری - فلسفه - مؤسسه
AU  - Geraei , Abbas
AD  - دکتری - فلسفه حکمت متعالیه  موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 23
IS  - 4
SP  - 83
EP  - 101
KW  - هوش مصنوعی
KW  - هوش مصنوعی قوی
KW  - ترکیب حقیقی
KW  - آیت‌الله مصباح ‌یزدی
DO  - 10.22034/marefatfalsafi.2026.5002674
AB  - هوش مصنوعی قوی مدعی است که یک سامانة محاسباتیِ مناسب می‌تواند به‌معنای حقیقی دارای ذهن، آگاهی، علم و اراده باشد. این ادعا، در سطحی عمیق‌تر، مستلزم آن است که هوش مصنوعی از وجود حقیقی و وحدت وجودی برخوردار باشد. مسئلة اصلی این تحقیق، بررسی امکان یا امتناع تحقق چنین وجودی از منظر مبانی فلسفة اسلامی، با تأکید بر مبانی هستی‌شناختی آیت‌الله مصباح‌ یزدی است. در این پژوهش، با روش تحلیلی ـ عقلی و با تکیه بر تمایز میان «ترکیب حقیقی» و «ترکیب اعتباری»، معیارهای تحقق وجود حقیقی و وحدت وجودی تبیین می‌شود. سپس نشان داده می‌شود که ترکیبات صناعی، ازجمله هوش مصنوعی، صرف‌نظر از سطح پیچیدگی کارکردی یا نحوه پیاده‌سازی سخت‌افزاری، نرم‌افزاری یا سایبری، فاقد صورت نوعیه و وحدت وجودیِ حقیقی‌اند و ازاین‌رو نمی‌توان آنها را موجودی واحد دانست.
یافتۀ تحقیق حاکی از آن است که هوش مصنوعی قوی، از منظر مبانی هستی‌شناختی آیت‌الله مصباح ‌یزدی، مرکبی اعتباری محسوب می‌شود و درنتیجه، اتصاف آن به حالات وجودی‌ای همچون علم، خودآگاهی و اراده، سالبه به انتفاء موضوع است. بر این اساس، ادعای امکان تحقق هوش مصنوعی قوی فاقد پشتوانة فلسفی موجه خواهد بود.
UR  - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5002674
L1  - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/sites/marefatfalsafi.nashriyat.ir/files/article-files/5002674-1791015368.pdf
ER  -