TY - JOUR ID - 5002636 TI - مؤلفه‌های رشد فلسفۀ شخصی نوجوانان بر بنیاد مشاوره فلسفی در مقایسه با درمان عقلانی هیجانی آلبرت الیس JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 4 LA - fa SN - 1735-4545 AU - yazdani, mehri AD - AU - , Yahya AD - AU - Abtahi, Masoumeh sadat AD - Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 23 IS - 4 SP - 127 EP - 152 KW - رشد فلسفۀ شخصی KW - مشاوره فلسفی KW - درمان عقلانی هیجانی آلبرت الیس DO - 10.22034/marefatfalsafi.2026.5002636 AB - هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش مشاوره فلسفی در رشد فلسفۀ شخصی نوجوانان و مقایسه آن با مبانی نظریۀ رفتاردرمانی عقلانی ـ هیجانی آلبرت الیس بود. مشاوره فلسفی با تکیه بر گفت‌وگوی سقراطی و تأمل انتقادی، به ایجاد آگاهی، خودشناسی و شکل‌گیری جهان‌بینی منسجم کمک می‌کند؛ درحالی‌که نظریۀ الیس با ترکیب روان‌شناسی و فلسفه، اصلاح باورهای غیرمنطقی و بهبود واکنش‌های هیجانی و رفتاری را دنبال می‌کند. روش پژوهش شامل تحلیل مفهومی مؤلفه‌های مشترک و متمایز این دو رویکرد و تدوین مدلی برای رشد فلسفۀ شخصی نوجوانان بود. در این مدل، مؤلفه‌هایی مانند گفت‌وگوی سقراطی، تأمل انتقادی، معنایابی، مهارت‌های فلسفی، خودشناسی و ایجاد فضای امن و غیرقضاوت‌گر شناسایی شدند. یافته‌ها نشان داد که این مؤلفه‌ها از طریق تمرین‌هایی نظیر تحلیل مفاهیم انتزاعی و ژورنال‌نویسی فلسفی می‌توانند فرایند رشد فلسفۀ شخصی را در نوجوانان تقویت کنند. همچنین مقایسه با اصول درمان عقلانی ـ هیجانی نشان می‌دهد که اجرای این مدل نیازمند آشنایی مشاوران با هر دو رویکرد است. نتیجه‌گیری پژوهش بیان می‌کند که مشاوره فلسفی، در کنار عناصر شناختی ـ هیجانی نظریۀ الیس، می‌تواند ابزاری کارآمد در آموزش و مشاوره برای تقویت تفکر انتقادی، هویت‌یابی و توانایی تحلیل افکار و احساسات نوجوانان باشد و آنان را برای مواجهه با چالش‌های زندگی معاصر آماده سازد. UR - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5002636 L1 - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/sites/marefatfalsafi.nashriyat.ir/files/article-files/5002636-1791015400.pdf ER -