TY - JOUR ID - 5001979 TI - الگویی جدید در ارزیابی پدیده‌ های خارق ‌العاده با گذار از معیارهای مادی گرایانه JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 4 LA - fa SN - 1735-4545 AU - Kasiri, Mansour AD - دانشجوی دکتری - کلام مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 23 IS - 2 SP - 75 EP - 94 KW - تجربه‌نزدیک‌به‌مرگ KW - تجربه‌خروج‌از‌بدن KW - تله‌پاتی KW - احضار‌روح KW - رؤیای‌صادقه DO - 10.22034/marefatfalsafi.2026.5001979 AB - مطالعة علمی پدیده‌های خارق‌العاده (مانند تجربة نزدیک به مرگ، خروج از بدن، تله‌پاتی، احضار روح و رؤیای صادقه) به ‌سبب تقابل دیدگاه‌ها، سوگیری‌های رایج و ماهیت خاص این پدیده‌ها، با چالش‌های روش‌شناختی جدی مواجه است. هدف این مقاله ارائة چارچوبی نوین و یکپارچه در حوزة روش‌شناسی است که بتواند بر این موانع غلبه کند و زمینة پژوهش‌هایی منسجم‌تر و بی‌طرفانه‌تر را فراهم آورد. روش پژوهش توصیفی ـ ‌تحلیلی است و چارچوب پیشنهادی بر اصولی راهبردی استوار است؛ ازجمله: توزیع منصفانة بار اثبات میان مدعی و منکر، نقد مادی‌گرایی وعده‌ای در برابر شواهد موجود، و اتخاذ رویکرد شبکه‌ای در هنگام نتیجه‌گیری با به‌کارگیری مجموعه‌ معرفت‌های انسانی (اعم از تجربی، عقلی و مانند آن). این چارچوب بر پذیرش مشاهدة غیرمستقیم (از طریق آثار قابل سنجش و راستی‌آزمایی)، بازتعریف مفهوم «تکرارپذیری» (به‌مثابة تکرار الگوهای مشابه، نه الزاماً نتایج یکسان)، بازنگری در شیوه‌های ارزیابی پیشین و ارائة معیارهای جایگزین تأکید دارد. در نهایت، مقالة حاضر ‌کوشیده است مسیر پژوهشی منسجم‌تر، بی‌طرفانه‌تر و ملموس‌تری برای بررسی پدیده‌های خارق‌العاده و مصادیق ماورای طبیعی ترسیم کند تا به کسب فهمی ژرف‌ از این پدیده‌ها و دلالت‌های احتمالیِ آنها یاری رساند. UR - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/node/5001979 L1 - https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/sites/marefatfalsafi.nashriyat.ir/files/article-files/5001979-1768290170.pdf ER -