مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فلسفی 1735-4545 3 3 2006 03 21 جایگاه ام‌القضایا (اصل امتناع تناقض) در میان معارف بشرى 79 107 313 FA عسکری سلیمانی امیری استاد - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0 Journal Article 2006 05 22 From the viewpoint of Muslim logicians and philosophers the Principle of "impossibility of contradiction has a high position among parts of the knowledge system and forms the foundation of all logical and nonlogical knowledge in a way it secures a position similar to that of necessary being compared with possible beings. Regarding other knowlegdes being based upon this principle there are five theories: Some has declared all knowledges as results of the principle of impossibility of contradiction; some has known some priori principles and common sense principles as exceptions to the principle of impossibility of contradiction; some explained the knowleges as being based upon the principle of impossibility of contradiction for double certainty and negation of its oppossite or rejection of other knowledges; and yet some has said that the dependence upon this principle ia a kind of secoudary and a for need knowlege about knowledge. <p>از نظر منطق دانان و فیلسوفان مسلمان، اصل «امتناع تناقض» در منظومه معرفتى جایگاهى بس رفیع دارد و زیربناى تمام معارف عقلى و غیر عقلى است، به گونه اى که این اصل را به منزله واجب الوجود در میان ممکن الوجودها قرار داده اند. اما در کیفیت ابتناى علوم بر این اصل، پنج نظریه ابراز شده است: بعضى همه علوم را مستنتج از اصل امتناع تناقض دانسته اند؛ برخى اوّلیات و اصول متعارفه را همان اصل امتناع تناقض دانسته اند که تخصیص خورده است؛ برخى ابتناى علوم بر اصل امتناع تناقض را براى یقین مضاعف و نفى نقیض یا طرد علوم دیگر دانسته اند؛ و برخى دیگر ابتنا بر این اصل را از نوع نیاز ثانوى و براى علم به علم دانسته اند.</p>