مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فلسفی 1735-4545 2 1 2004 11 21 فرار از فلسفه 133 140 274 FA محمد فنایی اشکوری استاد - گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0001-7984-078x Journal Article 2026 06 30 Is defending philosophy tantamount to defending all philosophical thoughts and works? Is philosophy all true, or is philosophy the whole truth? Should philosophy be defended, or abandoned unconditionally? Raising these questions, the author argues that neither is philosophy all true, nor is the truth bound to be merely philosophical. Unconditional defence of philosophy as well as denying it are both implausible. What is tenable is a moderate and reasonable approach to philosophy. What we should escape from are wishful thinking, exclusionism, lapses, and one-sidedness, whether in philosophy or otherwise. <p>آیا دفاع از فلسفه، دفاع از همه‌ی افکار فیلسوفان و یا کتاب های فلسفی است، و آیا تمام حقیقت در فلسفه است و یا تمام فلسفه حقیقت است؟ آیا باید از فلسفه به طور مطلق دفاع کرد و یا راه فرار از آن را در پیش گرفت؟ روشن است که نه فلسفه تمام حقیقت است و نه تمام حقیقت در فلسفه نهفته است و نه باید به طور مطلق مدافع فلسفه بود و نه شیوه‌ی فرار از آن را برگزید، بلکه دفاع از فلسفه، دفاع از شیوه‌ی تفکر فلسفی در حد اعتدال و معقول است. آنچه شایسته است، فرار از بلند پروازی ها، انحصارنگری ها، لغزش ها و مغالطات و یک سونگری های فیلسوفان و غیر فیلسوفان است.</p>