مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فلسفی 1735-4545 6 1 2008 09 22 پارادوکس ‏های اصل عدم تفاوت 135 179 2232 FA مجتبی مصباح دانشیار - گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Journal Article 2008 10 10 <p>در برخی تفاسیر فلسفی از احتمال، مانند تفسیر کلاسیک، تفسیر منطقی و تفسیر معرفت‏شناختی، رجوع به مجموعه‏ای به نام فضای نمونه یا فضای وصفی برای محاسبه احتمال لازم است. در این محاسبات، بر اساس اصل عدم تفاوت، احتمال عناصر اولیه یکسان فرض می‏شود. اما درباره خود این اصل، که اساس حساب احتمالات در تفاسیر مزبور است، دو مسئله اساسی وجود دارد که در مباحث فلسفی احتمال قابل طرح است. اول، اعتبار معرفت‏شناختی خود این اصل است، و دوم، پارادوکس‏هایی است که از به کارگیری این اصل ناشی می‏شوند. اما تاکنون پاسخی درخور به هیچ‏یک از این دو مسئله داده نشده است. در این مقاله، ابتدا با اشاره به تفاسیر مختلف احتمال، نشان داده می‏شود که کدام تفاسیر نیازمند این اصل هستند. همچنین اصل عدم تفاوت به طور کلی و نیز در احتمال معرفت‏شناختی، بر اساس اصل علیت و با ارجاع به علم حضوری توجیه می‏شود. مهم‏ترین بخش این مقاله، طرح هشت پارادوکس همراه با پاسخ‏هایی است که برای حل آنها ارائه شده و با ناتمام دانستن این پاسخ‏ها، راه‏حل جدیدی بر اساس تفسیر احتمال معرفت‏شناختی ارائه می‏شود.</p>