مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فلسفی 1735-4545 8 1 2010 11 08 تفسیرى نو از اعتباریات علّامه طباطبائى 25 54 207 FA احسان ترکاشوند استادیار - گروه معارف دانشگاه ملایر 0000-0001-6743-5998 اکبر میرسپاه دانشیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0002-2434-820X Journal Article 2010 07 02 Allamah Tabataba’i considers ethical imperatives as conventionals which are human constructs for making an action obligatory. As for ethical evaluative concepts such as good and bad, he has two ideas, suggested in his different works: A) good and bad are conventional concepts conveying the appropriateness of an action with one’s temper or otherwise. Since people’s tempers differ, good and bad also can differ from one person to another. B) Good and bad shows the congruence or incongruence of an action with favorable end. The authors in this article suggest that the second meaning shows that Allamah considers the concepts of good and bad to be secondary intelligibles, although he has not made it explicit. They think that it is important to draw the line between the two meanings in Allamah; a point which is ignored by others. The authors try to do this by juxtaposing Allamah’s ideas from his treatise on conventionals and those in his Qur’anic exegesis, Al-Mizān to show the difference between his view and that of relativists and agnosticists. <p>علّامه طباطبائى گاه باید و نباید را از امورى اعتبارى مى‏داند که انسان آن را بین خود و فعلش جعل مى‏کند تا فعل ضرورت یابد. درباره معناى حسن و قبح هم ایشان دو نظر دارد: 1) حسن و قبح را امرى اعتبارى، و عبارت از ملایمت و منافرت با طبع انسان دانسته است، و از آنجا که انسان‏ها در طبع با هم متفاوت‏اند، حسن و قبح را از امور نسبى شمرده است؛ 2) حسن و قبح را عبارت از ملایمت و منافرت فعل با غایت مطلوب دانسته است. معناى دوم علّامه از حسن و قبح ما را به این نکته رهنمون مى‏سازد که ایشان حسن و قبح را در این معنا معقول ثانى فلسفى مى‏داند؛ اگرچه به آن تصریح نمى‏کند. مهم تفکیک این دو معنا از یکدیگر است، کارى که هیچ‏کدام از شارحان علّامه به آن نپرداخته‏اند. نگارنده در این مقاله کوشیده است با نگاهى تطبیقى به رساله اعتباریات و مباحث تفسیر المیزان دیدگاه علّامه را واکاوى، و تفاوت نظریه او را از دیدگاه نسبى‏گرایان و شکّاکان آشکار کند.</p> https://marefatfalsafi.nashriyat.ir/sites/marefatfalsafi.nashriyat.ir/files/article-files/2_0.pdf