سيدمحمد نبويان

چيستى اعتبار نزد علّامه طباطبائى

سال نهم، شماره دوم، زمستان 1390، 115ـ146

سيدمحمود نبويان*

چكيده

مسئله اعتباريات از مسائل مهم در قلمرو فلسفه‏هاى مضاف به ويژه فلسفه حق، فلسفه سياست، فلسفه حقوق و فلسفه اخلاق است. حقيقت اعتبار و امور اعتبارى، تمييز ميان معانى گوناگون آن، ضرورت اعتبار، نخستين اعتبار، انواع اعتباريات، و سرانجام رابطه اعتباريات و صدق و كذب از مهم‏ترين مباحثى هستند كه در بحث اعتباريات بايد كانون توجه باشند.

انديشمندان بسيارى درباره مسائل مزبور مباحثى ارزشمند مطرح كرده‏اند؛ اما دو تن از متفكران برجسته مسلمان، يعنى مرحوم غروى اصفهانى و علّامه طباطبائى دقيق‏ترين مباحث را در اين حوزه انجام داده‏اند. اين نوشتار، شرح و بررسى ديدگاه علّامه طباطبائى درباره مسئله اعتباريات را عهده‏دار است.

كليدواژه‏ها: اعتبار، صدق و كذب، ملاك اعتبارى بودن و واقعيت.

سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
34
شماره صفحه: 
115

مجرّد و مادي

مجرّد و مادي

سيدمحمود نبويان

چكيده

بحث از موجود «مجرّد و مادي»، يكي از بخش هاي عمده فلسفه اسلامي را به خود اختصاص داده است. ارائه تعريفي دقيق از «مجرّد» و «مادي»، اثبات وجود آنها، بيان انواعشان و ارتباط ميان موجودات مجرّد و مادي، از دغدغه هاي مهم فلاسفه در اين بخش از فلسفه به شمار مي رود.

در اين نوشتار، سعي شده است تا گزارشي اجمالي از ديدگاه فلاسفه مشّاء و اشراق نسبت به ماهيت موجودات مجرّد و مادي، بيان و سپس مورد ارزيابي واقع شود.

در ادامه، نظريه سومي ارائه شده و مؤيّدات عقلي و نقلي اين نظريه ذكر شده اند. نيز با عنايت به اينكه ظواهر برخي از تعابير نقلي بر اساس ديدگاه عده اي از متفكران با نظريه سوم در تعارض است، ضمن بيان آن ظواهر، آراء اين متفكران نيز مورد نقد قرار گرفته و در تعريف «مجرّد» و «مادي»، بر نظريه سوم، تأكيد شده است.

كليدواژه ها: مجرّد، مادي، فلسفه اسلامي، مشّاء، اشراق، هيولاي اولي، هيولاي ثانيه.

سال انتشار: 
4
شماره مجله: 
15
شماره صفحه: 
207
محتوای تغذیه