جعفر انواري

جسمانيت سراى جاويدان از منظر قرآن و فيلسوفان مسلمان

جعفر انواري / دانشيار گروه تفسير و علوم قرآن مؤسسة آموزشى و پژوهشى امام خمينى ره    anvari@qabas.net
دريافت: 15/09/98                  پذيرش: 07/06/99
چكيده
براساس نص صریح قرآن، سرای آخرت از ویژگی‎های جسمانی نیز برخوردار است؛ ولی در میان متفکران و فیلسوفان مسلمان، در این‌باره دیدگاه‎هایی با گونه های گوناگون ارائه شده است؛ دیدگاهی آخرت را صرفاً روحانی می‎داند،  برخی آن را جسمانی محض می‎پندارند. در اين ميان کسانی سرای جاویدان را هم جسمانى و هم روحانى می‎دانند، به باور برخى بدن آن سرا بدن مثالى  است و برخى دیگر از بدن مادى عنصرى سخن رانده‏اند و بعضی ديگر به وجود بدن جسمانى غيرمادى رأى داده‏اند. در راستاى اين بحث، از تفاوت‏هاى بدن دنيوى و اخروى سخن به ميان آمده است. صاحبان اين ديدگاه‏ها چه‏بسا به آيات قرآنى نيز استناد جسته‏اند. در این نوشتار پس از گزارش این دیدگاه‎های متنوع، و نقد و بررسی آنها، دیدگاه صواب تبیین شده است .
كليدواژه‌ها: قرآن، فيلسوفان، معاد جسمانى، معاد روحانى، بدن مثالى، بدن جسمانى مادى، بدن جسمانی غيرمادى.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
69
شماره صفحه: 
89

معاد جسماني از نگاه حكيمان الهي

سال ششم، شماره اول، پاييز 1387، 49ـ72

جعفر انواري[34]

چكيده

همه حكيمان الهي معاد را حق مي‏دانند، با اين حال درباره چگونگي آن ديدگاه‏هاي متفاوتي دارند. به باور صدرالمتألّهين، كساني كه معتقدند وقتي بدن نابود گردد ديگر بازگشت آن ناممكن خواهد شد و اين نفس است كه در قيامت حاضر خواهد گشت، از چگونگي عالَم آخرت غافل‏اند؛ به واقع اينان آيات صريح قرآني را كه به روشني بر جسماني بودن معاد دلالت دارند تأويل كرده‏اند! صدرالمتألّهين در اثبات جسماني بودن معاد گفته است: اگر كسي با داشتن سلامت نفس به مقدّمات اثبات معاد جسماني بنگرد، يقينا به اين نتيجه خواهد رسيد كه همين بدن به عين آن در قيامت محشور خواهد شد. همچنين، شيخ اشراق بر وقوع معاد جسماني با قالب مثالي تأكيد دارد. ساير حكما از جمله ابن‏سينا نيز معاد جسماني را بنابر خبر پيامبر اكرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله به اثبات رسانده‏اند؛ ضمن اينكه محقق طوسي آن را ضرورت دين شمرده است. و در نهايت به اين نتيجه دست خواهيم يافت كه معاد جسماني خواهد بود؛ يعني انسان با بدن مادي و عنصري محشور مي‏شود، گرچه در آنجا تغييراتي در نظام بدن رخ خواهد داد.

كليدواژه‏ها: معاد، معاد روحاني، معاد جسماني، چگونگي معاد جسماني، قالب مثالي، بدن عنصري، بدن اخروي.

سال انتشار: 
6
شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
49
محتوای تغذیه