سیدمحمود نبویان

مهم ترین شبهات معاد جسماني با جسم عنصری؛ در ترازوی نقد

سیدمحمدمهدی نبویان / دکترای فلسفه تطبیقی مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره     smm.nabavian@yahoo.com
سیدمحمود نبویان / دانشیار گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    nabaviyan@gmail.com
چکیده
معاد جسمانی یکی از مسائل اصلی و تأثیرگذار در حوزه دین است که حجم وسیعی از منابع دین را به خود اختصاص داده است. بسیاری از اندیشمندان اسلامی در صدد تحلیل و بررسی این موضوع بر آمده و برخی از آنها نیز دیدگاه خاصی را درباره آن مطرح کرده اند. درباره کیفیت معاد جسمانی اختلاف نظرهایی وجود دارد، اما بر اساس عقیده صحیح و نیز بر اساس آیات و روایات، معاد جسمانی در روز قیامت با جسم و بدنی عنصری محقق می شود نه با بدن مثالی. با این وجود، بر نظریه معاد جسمانی با جسم عنصری، شبهه ها و اشکال هایی از سوی برخی از اندیشمندان مطرح شده است. در این نوشتار، هفت شبهه از شبهات مهمِ معاد جسمانی با جسم عنصری، مورد بررسی قرار می گیرد و نشان داده خواهد شد که هیچیک از آنها نمی توانند ظهور آیات و روایات در عنصری بودنِ معاد جسمانی را خدشه دار کنند. این شبهات عبارتند از نبود ماده در قیامت، نبود زمان در قیامت، نبود مکان در قیامت، نبود فساد در قیامت، انشائی بودنِ موجودات اُخروی، تکرار دنیا و وحدت فعل الاهی.
کلیدواژه‌ها: معاد، جسم عنصری، جسم مثالی، ماده، زمان و مکان.
 

تحلیلی بر نقش معرفت‌شناسی در تولید علم دینی از منظر علامه طباطبائی

سیدمحمود نبویان / دانشیار گروه فسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    nabaviyan@gmail.com
محمد فولادی‌وندا / دانشیار گروه جامعه‌شناسي مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    fooladi@iki.ac.ir
* فرشته نورعلیزاده / دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم    nouralizadeh.f@gmail.com

دريافت: 03/07/98                  پذيرش: 04/02/99
چکيده
یکی از مبانی مهم فلسفی در تولید علم‌ دینی، مبانی معرفت‌شناختی است. پرسش‌های اصلی در معرفت‌شناسی عبارت‌اند از: چیستی و امکان؛ ابزار و منابع؛ قلمرو و انواع؛ ارزش و اعتبار شناخت. این پژوهش، با رویکرد تحلیلی و بررسی اسنادی، به واکاوی نقش مبانی فلسفی در تولید علم‌ دینی، با تأکید بر مبانی معرفت‌شناسی از منظر علامه طباطبائی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش از سویی حاکی از این است که از منظر علامه،‌ مراد از شناخت، مطلق علم و آگاهی است؛ امکان شناخت و تحقق معرفت، بدیهی و بی‌نیاز از استدلال است؛ ابزار شناخت متناسب با قلمرو و انواع شناخت، حواس پنج‌گانه، عقل، قلب، وحی و نقل است. در قلمرو شناخت، امور نامحسوس و غیرمادی نیز در قلمرو شناخت قرار دارند. بالاترین ارزش شناخت، مربوط به شناخت یقینی است. از سوی دیگر، امکان تولید علم و معرفت یقینی به طور عام و تولید معرفت دینی به طورخاص، ممکن است. راه دستیابی به معرفت‌ دینی برای انسان مسدود نیست؛ چراکه همه ابزارهای متعارف معرفت بشری برای تولید علم کارایی دارند و در تولید علم، می‌توان به تناسب موضوع از هر روشی، و یا به صورت تلفیق از همه روش‌ها کمک گرفت.
کلیدواژه‌ها: معرفت‌شناسی، معرفت ‌یقینی، ابزار شناخت، مبانی فلسفی، علامه طباطبائی.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
68
شماره صفحه: 
23
محتوای تغذیه